Xử lý tình huống nguy hiểm khi vận hành máy xúc lật XCMG đòi hỏi kỹ năng nhanh nhạy. Việc nắm vững cách ứng phó khi mất phanh, xe bị nghiêng hoặc rơi vật liệu đóng vai trò then chốt trong bảo đảm an toàn. Đồng thời, hiểu rõ trọng tâm máy và giới hạn góc nghiêng an toàn sẽ giúp người vận hành kiểm soát tốt tải trọng động, đặc biệt trong các tình huống khẩn cấp. Liên hệ 911Group để được hỗ trợ khẩn cấp.

Phân tích các tình huống khẩn cấp thường gặp và nguyên nhân

Để Xử lý tình huống nguy hiểm khi vận hành máy xúc lật XCMG hiệu quả, điều cần thiết là phải nhận diện và phân tích nguyên nhân các sự cố phổ biến. Các tình huống như mất phanh, nghiêng xe, hay rơi vật liệu thường liên quan đến sự mất kiểm soát trọng tâm máy và tải trọng động trong quá trình vận hành.

Tình huống mất phanh đột ngột

Mất phanh là một trong những tình huống nguy hiểm nhất, đặc biệt khi máy xúc lật XCMG đang di chuyển trên dốc hoặc mang tải nặng.

Nguyên nhân thường gặp bao gồm rò rỉ dầu phanh, hư hỏng bơm chân không hoặc đĩa, má phanh đã mòn vượt giới hạn cho phép. Ngoài ra, tình trạng mất phanh còn có thể phát sinh khi hệ thống phanh bị quá nhiệt do phanh liên tục trong quá trình xuống dốc. Đây là sự cố nguy hiểm, đòi hỏi người vận hành phải phản ứng nhanh và xử lý đúng kỹ thuật để đảm bảo an toàn.

Tình huống nghiêng xe và nguy cơ lật đổ

Hiện tượng nghiêng xe thường xảy ra khi máy xúc lật XCMG làm việc trên địa hình gồ ghề, di chuyển quá sát mép dốc hoặc vào cua gấp trong trạng thái đang mang tải. Nguy cơ lật đổ sẽ tăng lên đáng kể nếu trọng tâm máy bị dịch chuyển vượt ra ngoài giới hạn góc nghiêng an toàn cho phép. Bên cạnh đó, tải trọng động lớn, chẳng hạn khi xe đi qua ổ gà hoặc bề mặt không ổn định, cũng có thể gây ra tình trạng nghiêng xe đột ngột.

Vì vậy, người vận hành cần nắm rõ giới hạn góc nghiêng ổn định của máy xúc lật XCMG theo Hướng dẫn an toàn ISO 20474-3 để kiểm soát rủi ro hiệu quả.

Tình huống rơi vật liệu từ gầu xúc

Rơi vật liệu xảy ra do lỗi kỹ thuật (hỏng xi lanh nghiêng gầu, lỗi van thủy lực) hoặc lỗi vận hành (điều khiển gầu không đúng cách).

Rơi vật liệu khi đang xúc qua khu vực có người hoặc phương tiện khác là đặc biệt nguy hiểm.
Tải trọng động khi nâng hạ gầu cũng có thể làm rơi vật liệu do vật liệu bị xáo trộn.
Kiểm soát trọng tâm máy khi nâng gầu ở độ cao lớn là rất quan trọng để tránh rơi vật liệu.

Kỹ năng xử lý khẩn cấp khi mất phanh và nghiêng xe

Để Xử lý tình huống nguy hiểm khi vận hành máy xúc lật XCMG thành công, người vận hành phải áp dụng các kỹ năng chuyên biệt khi xảy ra mất phanh hoặc nghiêng xe. Việc kiểm soát trọng tâm máy và tải trọng động là then chốt để đảm bảo góc nghiêng ổn định và giảm thiểu thiệt hại.

Quy trình xử lý khi mất phanh

Khi mất phanh xảy ra, tuyệt đối không được tắt máy. Giữ ga nhỏ để duy trì áp suất thủy lực và lái.

Nhanh chóng chuyển cần số về số thấp nhất (Low Gear) để tận dụng lực phanh động cơ.
Sử dụng phanh tay một cách từ từ và ngắt quãng, không kéo phanh tay đột ngột để tránh trượt bánh.
Nếu có không gian, lái xe vào bãi đất mềm, hoặc ma sát với vật cản mềm (như bụi cây) để giảm tốc.

Kỹ thuật xử lý khi nghiêng xe đột ngột

Khi cảm thấy nghiêng xe đột ngột, giữ tay lái ổn định và tuyệt đối không bẻ lái gấp.
Hạ gầu xúc xuống đất ngay lập tức (nhưng nhẹ nhàng) để hạ thấp trọng tâm máy và tạo điểm tựa.
Nếu xe đang leo dốc và có dấu hiệu lật ngược, chuyển cần số về số tiến và hạ gầu để giảm tải trọng động.
Nếu xe đã vượt quá góc nghiêng ổn định, hãy chuẩn bị sẵn sàng thoát khỏi cabin.

Kiểm soát trọng tâm máy trong tình huống khẩn cấp

Kiểm soát trọng tâm máy là kỹ năng quan trọng để tránh nghiêng xe.

Khi di chuyển trên địa hình dốc, luôn giữ gầu xúc thấp (khoảng 30cm so với mặt đất) để duy trì trọng tâm máy thấp.
Tránh nâng tải nặng lên độ cao tối đa khi di chuyển, vì điều này làm tăng tải trọng động và nguy cơ lật.
Luôn điều chỉnh hướng di chuyển để tránh các khu vực có độ nghiêng vượt quá góc nghiêng ổn định (tham khảo tài liệu huấn luyện XCMG).

Xem thêm:

Biện pháp phòng ngừa và kiểm soát tải trọng động

Xử lý tình huống nguy hiểm khi vận hành máy xúc lật XCMG tốt nhất là phòng ngừa. Việc kiểm soát tải trọng động, nắm vững góc nghiêng ổn định, và thực hiện quy trình kiểm tra định kỳ giúp giảm thiểu rủi ro mất phanh và rơi vật liệu.

Kiểm soát tải trọng động và phòng ngừa rơi vật liệu

Không bao giờ vượt quá tải trọng định mức của máy xúc lật XCMG.

Khi xúc vật liệu, đảm bảo gầu xúc được nghiêng vào phía trong để phòng ngừa rơi vật liệu.
Di chuyển từ từ và mượt mà, tránh dừng hoặc khởi động đột ngột vì tải trọng động tăng cao có thể làm rơi vật liệu.
Kiểm tra van an toàn và xi lanh nghiêng gầu trước mỗi ca làm việc để phòng ngừa rơi vật liệu.

Nắm vững góc nghiêng ổn định của máy

Mỗi máy xúc lật XCMG có một góc nghiêng ổn định tối đa (ví dụ: 15-20 độ).
Người vận hành phải được đào tạo về góc nghiêng ổn định này và sử dụng các công cụ như cảm biến nghiêng để theo dõi.
Tuyệt đối không di chuyển theo hướng ngang dốc khi độ dốc gần bằng góc nghiêng ổn định.
Nghiêng xe thường xảy ra khi trọng tâm máy vượt ra khỏi giới hạn này.

Kiểm tra hệ thống phanh theo Hướng dẫn an toàn ISO 20474-3

Tuân thủ quy trình kiểm tra hệ thống phanh hàng ngày theo Hướng dẫn an toàn ISO 20474-3.
Kiểm tra mức dầu phanh, rò rỉ và hiệu suất phanh trước khi vận hành máy xúc lật XCMG.
Việc kiểm tra định kỳ giúp phòng ngừa mất phanh do hư hỏng hoặc mòn.
Thay thế phụ tùng hệ thống phanh chính hãng theo khuyến nghị của tài liệu huấn luyện XCMG.

Các quy trình an toàn sau sự cố và các biện pháp giảm thiểu rủi ro

Sau khi Xử lý tình huống nguy hiểm khi vận hành máy xúc lật XCMG, cần có các bước xử lý sự cố chuẩn. Điều này bao gồm việc đánh giá trọng tâm máy và góc nghiêng ổn định sau tai nạn và tuân thủ các quy tắc an toàn.

Quy trình xử lý sau sự cố mất phanh

Nếu xảy ra sự cố mất phanh, sau khi dừng được xe, hãy hạ gầu xúc xuống đất, tắt máy và kích hoạt phanh tay.
Cảnh báo nguy hiểm cho các phương tiện khác và gọi hỗ trợ kỹ thuật để kiểm tra toàn bộ hệ thống phanh.
Không được phép vận hành lại xe cho đến khi hệ thống phanh được sửa chữa và kiểm tra an toàn hoàn toàn.
Lưu ý ghi chép chi tiết vào nhật ký sự cố.

Đánh giá thiệt hại và trọng tâm máy sau lật

Trong trường hợp nghiêng xe hoặc lật đổ, không cố gắng tự mình lật máy lại.
Gọi đội cứu hộ chuyên nghiệp. Đánh giá thiệt hại cấu trúc và hệ thống thủy lực.
Kiểm tra xem trọng tâm máy có bị ảnh hưởng bởi hư hỏng không (ví dụ: rò rỉ nhiên liệu/dầu).
Đảm bảo khu vực xung quanh được cảnh báo nguy hiểm để tránh tai nạn tiếp theo.

Đào tạo liên tục và tài liệu huấn luyện XCMG

Thường xuyên đào tạo lại người vận hành về Xử lý tình huống nguy hiểm khi vận hành máy xúc lật XCMG.
Sử dụng tài liệu huấn luyện XCMG để thực hiện các bài tập giả định tình huống mất phanh và nghiêng xe.
Nâng cao nhận thức về tầm quan trọng của trọng tâm máy và góc nghiêng ổn định.
Đào tạo là biện pháp dài hạn tốt nhất để phòng ngừa nguy hiểm.

Kết luận

Việc thành thạo kỹ năng xử lý các tình huống nguy hiểm khi vận hành máy xúc lật XCMG là yêu cầu bắt buộc nhằm bảo vệ an toàn cho con người và tài sản. Người vận hành cần nắm vững quy trình ứng phó khi xảy ra sự cố như mất phanh, nghiêng xe, rơi vật liệu cũng như cách kiểm soát tải trọng động trong quá trình làm việc. Đồng thời, hiểu rõ vị trí trọng tâm máy và giới hạn góc nghiêng ổn định theo Hướng dẫn an toàn ISO 20474-3 sẽ giúp chủ động phòng ngừa rủi ro và giảm thiểu tai nạn một cách hiệu quả.

Tin tức

Xử lý tình huống nguy hiểm khi vận hành máy xúc lật XCMG đúng cách