Sử dụng dụng cụ hỗ trợ thông tắc đường ống bơm bê tông hiệu quả là giải pháp quan trọng giúp xử lý nhanh sự cố nghẽn ống mà vẫn đảm bảo an toàn cho người vận hành và thiết bị. Việc lựa chọn đúng loại dụng cụ, kết hợp với thao tác kỹ thuật phù hợp sẽ giúp giải phóng bê tông bị kẹt, giảm áp suất dư và hạn chế hư hỏng hệ thống bơm, từ đó duy trì tiến độ thi công ổn định tại công trường. Bài viết này Máy xúc XCMG sẽ chia sẻ các dụng cụ hỗ trợ và cách sử dụng để thông tắc đường ống bơm

Tổng quan về tắc nghẽn đường ống bơm bê tông

Tắc nghẽn đường ống bơm bê tông là sự cố thường gặp trong quá trình thi công, đặc biệt khi làm việc liên tục với áp suất cao và chiều dài ống lớn. Việc hiểu rõ tổng quan về tắc nghẽn đường ống bơm bê tông giúp người vận hành nhận diện sớm nguyên nhân, đánh giá mức độ rủi ro và lựa chọn phương án xử lý phù hợp, đảm bảo an toàn và hạn chế gián đoạn công việc.

Nguyên nhân gây tắc nghẽn đường ống

Tắc nghẽn đường ống là sự cố thường gặp khi vận hành xe bơm bê tông, gây gián đoạn thi công và tăng chi phí sửa chữa. Các nguyên nhân chính bao gồm:

Bê tông khô cứng trong ống: Khi bê tông tiếp xúc với không khí lâu hoặc độ ẩm thấp, nó đông đặc nhanh, tạo khối tắc tại khuỷu ống hoặc van. Điều này phổ biến ở đường ống dài 30-60m hoặc khi bơm gián đoạn.
Tỷ lệ bê tông không phù hợp: Slump bê tông dưới 8 cm, lẫn đá lớn (>40mm) hoặc cát thô làm tăng độ nhớt, gây nghẽn tại điểm hẹp. Theo tiêu chuẩn TCVN 7572:2006, slump lý tưởng là 10-18 cm để đảm bảo lưu lượng mượt mà.
Vận hành sai kỹ thuật: Áp suất bơm không ổn định (dưới 100 bar hoặc quá 250 bar), tốc độ bơm chậm (<20 m³/h) hoặc không xả bê tông sau ca làm việc dẫn đến tích tụ cặn.
Hư hỏng thiết bị: Ống mềm hồi áp bị mòn, nứt hoặc dụng cụ vệ sinh thủy lực không được bảo dưỡng, làm giảm lưu lượng và tạo điểm nghẽn.
Yếu tố môi trường: Nhiệt độ cao (>35°C) làm bê tông khô nhanh, hoặc mưa lớn làm loãng bê tông, gây phân tầng và tắc ống.

Theo thống kê từ các công trường Việt Nam, tắc nghẽn chiếm 25-35% sự cố xe bơm bê tông, gây ngừng máy 1-3 giờ mỗi lần, thiệt hại hàng chục triệu đồng. Việc nhận biết sớm dấu hiệu như áp suất tăng đột ngột (>250 bar), lưu lượng giảm hoặc tiếng ồn bất thường từ bơm piston giúp xử lý kịp thời.

Vai trò của dụng cụ hỗ trợ thông tắc

Sử dụng dụng cụ hỗ trợ thông tắc đường ống bơm bê tông là phương pháp hiện đại, an toàn, thay thế cách thủ công rủi ro như gõ ống hoặc tháo rời. Các dụng cụ chuyên dụng như bóng thông, dây kéo và thiết bị tạo áp lực đảo chiều giúp đẩy hoặc kéo bê tông tắc ra ngoài nhanh chóng, giảm thời gian xử lý xuống 15-45 phút.

Lợi ích chính:

Hiệu quả cao: Làm sạch sâu đường ống, khôi phục lưu lượng 100%.
An toàn lao động: Tránh phun bê tông đột ngột hoặc thương tích khi tháo ống.
Bảo vệ thiết bị: Giảm áp lực lên bơm piston và ống mềm hồi áp, kéo dài tuổi thọ 20-30%.
Tiết kiệm chi phí: Không cần gọi thợ chuyên nghiệp hoặc thay ống mới.

Các dụng cụ hỗ trợ thông tắc đường ống bơm bê tông phổ biến

Để xử lý nhanh tình trạng nghẽn ống mà vẫn đảm bảo an toàn, người vận hành cần sử dụng đúng dụng cụ hỗ trợ chuyên dụng. Các dụng cụ hỗ trợ thông tắc đường ống bơm bê tông phổ biến dưới đây giúp giải phóng bê tông bị kẹt hiệu quả, giảm áp suất và hạn chế hư hỏng hệ thống bơm.

Bóng xốp thông ống – Giải pháp đẩy tắc nhanh chóng

Bóng xốp thông ống (hay bóng thông) là dụng cụ hàng đầu trong sử dụng dụng cụ hỗ trợ thông tắc đường ống bơm bê tông, làm từ cao su hoặc xốp đàn hồi chịu áp lực 10-15 bar, kích thước 100-200 mm tùy đường ống (φ125-φ150 mm). Dụng cụ này hoạt động bằng cách bơm không khí hoặc nước vào bóng qua van nối, tạo lực đẩy mạnh để thông tắc.

Cách sử dụng:

Ngắt nguồn bơm, xả áp dư qua van an toàn.
Tháo đầu nối ống gần điểm tắc (xác định bằng cách gõ ống hoặc đo áp suất).
Đưa bóng xốp thông ống vào đầu ống, kết nối máy bơm khí/nước (áp lực 5-8 bar).
Bơm dần để bóng nở, đẩy bê tông tắc về phía đầu ra hoặc phễu tiếp nhận.
Theo dõi áp suất, dừng nếu vượt 10 bar để tránh nổ ống.

Ưu điểm: An toàn, không cần tháo ống dài, thời gian xử lý 10-20 phút. Phù hợp tắc nhẹ đến trung bình do bê tông khô.

Lưu ý: Sử dụng bóng đúng kích thước (lớn hơn đường ống 10-20%) để tạo kín khí. Vệ sinh bóng sau mỗi lần dùng bằng dụng cụ vệ sinh thủy lực để tránh dính bê tông.

Dây kéo – Phương pháp kéo tắc thủ công an toàn

Dây kéo là dụng cụ cơ học trong sử dụng dụng cụ hỗ trợ thông tắc đường ống bơm bê tông, gồm dây thép bọc nhựa (φ8-12 mm, dài 50-100m) với đầu móc hoặc vòng. Dụng cụ này phù hợp tắc nặng do khối bê tông lớn hoặc tạp chất.

Cách sử dụng:

Xác định điểm tắc bằng cách đo khoảng cách từ đầu ống.
Tháo đầu nối, đưa dây kéo vào ống từ phía bơm hoặc đầu ra.
Kéo dây bằng tay hoặc tời điện (lực kéo <500 kg) để móc và kéo khối tắc ra.
Kết hợp bơm nước sạch để làm mềm bê tông nếu cần.

Ưu điểm: Hiệu quả với tắc nghiêm trọng, chi phí thấp, dễ mang theo.

Lưu ý: Đeo găng tay chống cắt, tránh kéo mạnh gây đứt dây hoặc hỏng ống mềm hồi áp. Sử dụng dây có lớp bọc chống mài mòn.

Áp lực đảo chiều – Kỹ thuật hiện đại từ hệ thống thủy lực

Áp lực đảo chiều là phương pháp tiên tiến trong sử dụng dụng cụ hỗ trợ thông tắc đường ống bơm bê tông, sử dụng chính hệ thống bơm để tạo áp lực ngược. Phù hợp tắc do bê tông tích tụ gần bơm piston.

Cách sử dụng:

Chuyển van đảo chiều trên bảng điều khiển (model XCMG có nút “Reverse”).
Bơm nước sạch hoặc dung dịch làm mềm với áp lực 50-100 bar ngược chiều.
Theo dõi đồng hồ áp suất, tăng dần đến 150 bar nếu cần.
Xả bê tông tắc qua phễu hoặc thùng chứa.

Ưu điểm: Không cần dụng cụ ngoài, thời gian 5-15 phút, làm sạch toàn bộ đường ống.

Lưu ý: Chỉ dùng với xe có chức năng đảo chiều, tránh áp lực quá cao gây nứt ống mềm hồi áp.

Quy trình sử dụng dụng cụ hỗ trợ thông tắc đường ống bơm bê tông

Sử dụng dụng cụ hỗ trợ thông tắc đường ống bơm bê tông cần tuân thủ quy trình an toàn để tránh tai nạn và hỏng thiết bị. Các bước chi tiết:

Bước 1: Phát hiện và đánh giá tắc nghẽn

Quan sát dấu hiệu: Áp suất tăng (>250 bar), lưu lượng giảm, tiếng ồn từ bơm piston.
Đo điểm tắc: Sử dụng thước hoặc gõ ống để xác định vị trí (thường tại khuỷu hoặc van).
Đánh giá mức độ: Tắc nhẹ (bê tông mềm), trung bình (khối nhỏ), nặng (bê tông cứng).

Bước 2: Chuẩn bị an toàn và dụng cụ

Ngắt nguồn điện/động cơ, áp dụng lockout-tagout (LOTO).
Dựng biển cảnh báo, đảm bảo không người trong bán kính 5m.
Chuẩn bị PPE: Kính, găng tay chống hóa chất, giày bảo hộ.
Kiểm tra dụng cụ: Bóng xốp thông ống sạch, dây kéo không đứt, máy bơm đảo chiều sẵn sàng.

Bước 3: Chọn và sử dụng dụng cụ phù hợp

Tắc nhẹ: Dùng áp lực đảo chiều với nước sạch.
Tắc trung bình: Sử dụng bóng thông đẩy từ đầu ống.
Tắc nặng: Kết hợp dây kéo và bóng xốp thông ống.

Thực hiện từng bước chậm rãi, theo dõi áp suất và dừng nếu bất thường.

Bước 4: Làm sạch và kiểm tra sau thông tắc

Bơm nước sạch qua dụng cụ vệ sinh thủy lực để rửa ống.
Kiểm tra đường ống: Quan sát rò rỉ, mòn tại ống mềm hồi áp.
Thử bơm bê tông mẫu để xác nhận lưu lượng bình thường.

Bước 5: Ghi chép và phòng ngừa

Ghi nhật ký: Vị trí tắc, dụng cụ dùng, thời gian xử lý.
Phòng ngừa: Kiểm tra slump bê tông, vệ sinh ống sau ca, bảo dưỡng dụng cụ vệ sinh thủy lực định kỳ.

Quy trình này mất 20-60 phút, tùy mức độ tắc, giúp khôi phục thi công nhanh chóng.

Lưu ý an toàn khi sử dụng dụng cụ hỗ trợ thông tắc

Không tháo ống khi còn áp suất dư: Luôn xả áp qua van an toàn trước.
Tránh phun bê tông đột ngột: Đứng ngoài hướng xả, sử dụng kính bảo hộ.
Kiểm tra dụng cụ trước dùng: Bóng thông không rách, dây kéo chắc chắn.
Phối hợp đội ngũ: Sử dụng tín hiệu tay/radio, có ít nhất 2 người thực hiện.
Xử lý hóa chất: Nếu dùng dung dịch làm mềm, đeo khẩu trang chống độc.

Tuân thủ giúp giảm tai nạn 90%, theo QCVN 7:2012/BLĐTBXH.

Phòng ngừa tắc nghẽn đường ống bơm bê tông

Kiểm tra bê tông: Đo slump trước bơm, thêm phụ gia nếu cần.
Vận hành đúng: Duy trì áp suất ổn định, bơm liên tục.
Vệ sinh định kỳ: Sử dụng dụng cụ vệ sinh thủy lực sau mỗi ca.
Bảo dưỡng ống: Thay ống mềm hồi áp mỗi 500 giờ, kiểm tra khuỷu ống.
Đào tạo nhân viên: Hướng dẫn sử dụng dụng cụ hỗ trợ thông tắc đường ống bơm bê tông định kỳ.

Phòng ngừa giúp giảm tắc nghẽn 70%, tiết kiệm chi phí lớn.

Vì sao chọn dịch vụ và dụng cụ từ 911 Group

Tập đoàn 911 Group cung cấp xe bơm bê tông XCMG chính hãng và bộ dụng cụ hỗ trợ thông tắc đường ống bơm bê tông chất lượng cao:

Sản phẩm chính hãng: Bóng xốp thông ống, dây kéo chịu lực, thiết bị đảo chiều.
Đào tạo thực tế: Hướng dẫn sử dụng tại công trường.
Hỗ trợ 24/7: Kỹ thuật viên xử lý sự cố nhanh chóng.
Bảo hành dài hạn: Đảm bảo dụng cụ bền bỉ.

Liên hệ 911 Group để được tư vấn miễn phí.

Xem thêm:

Cách phòng ngừa tắc nghẽn đường ống trong thi công
Quy trình vận hành xe bơm bê tông XCMG an toàn trên công trường
Kỹ thuật lắp đặt đường ống xe bơm bê tông XCMG chuẩn và an toàn
Câu hỏi thường gặp

Làm thế nào để biết đường ống bị tắc ở đâu?

Gõ ống hoặc đo áp suất đoạn, điểm tắc thường có tiếng khác hoặc áp suất cao bất thường.

Có thể dùng bóng thông cho ống φ150 mm không?

Có, chọn bóng xốp thông ống kích thước 160-180 mm để tạo kín khí hiệu quả.

Áp lực đảo chiều an toàn là bao nhiêu?

50-150 bar, theo dõi đồng hồ để tránh vượt quá giới hạn ống.

Dây kéo có thay thế được bóng thông không?

Dây kéo phù hợp tắc nặng, bóng thông hiệu quả hơn với tắc nhẹ-trung bình.

Làm gì nếu tắc do đá lớn?

Dùng dây kéo móc đá ra, sau đó rửa bằng dụng cụ vệ sinh thủy lực.

Kết luận

Sử dụng dụng cụ hỗ trợ thông tắc đường ống bơm bê tông là kỹ năng thiết yếu để xử lý sự cố nhanh chóng, an toàn. Với bóng thông, dây kéo, áp lực đảo chiều và dụng cụ vệ sinh thủy lực, bạn có thể khôi phục thi công chỉ trong thời gian ngắn. 911 Group tự hào cung cấp giải pháp toàn diện từ thiết bị đến đào tạo, giúp công trình của bạn luôn tiến triển suôn sẻ. Liên hệ ngay để nhận hỗ trợ chuyên nghiệp!