Cách xử lý xe bơm bê tông bị tắc đường ống nhanh và an toàn là nội dung đặc biệt quan trọng đối với kỹ thuật viên và tài xế vận hành tại công trường. Tình trạng tắc ống không chỉ làm gián đoạn tiến độ thi công mà còn tiềm ẩn nguy cơ mất an toàn nếu xử lý sai kỹ thuật. Việc nắm rõ nguyên nhân, dấu hiệu nhận biết sớm và quy trình xử lý đúng chuẩn sẽ giúp khắc phục sự cố kịp thời, bảo vệ thiết bị và đảm bảo an toàn cho người vận hành. Bài viết này 911 Group sẽ phân tích nguyên nhân và cách xử lý xe bơm bê tông bị tắc đường ống nhanh và an toàn.

Tổng quan về tắc đường ống và hậu quả nếu không xử lý kịp thời

Tắc đường ống (pipe blockage) là sự cố phổ biến nhất khi bơm bê tông, chiếm 70% lỗi vận hành. Với xe bơm XCMG HB37V–HB62V, tắc ống xảy ra do bê tông khô, tạp chất, gấp khúc ống hoặc áp suất quá tải.

Nguyên nhân chính gây tắc đường ống

Nguyên nhân	Tỷ lệ (%)	Dấu hiệu nhận biết
Bê tông slump thấp (<10 cm)	45	Áp suất tăng đột ngột >15 MPa
Tạp chất đá lớn (>40 mm)	25	Tiếng ồn lớn từ ống dẫn chính
Ống gấp khúc >90°	15	Nghẽn ống cục bộ tại khúc cua
Đầu nối bơm lỏng, rò rỉ	10	Áp suất dư giảm bất thường
Không vệ sinh sau ca	5	Cặn khô bám thành ống dẫn chính

Hậu quả nếu không xử lý nhanh

Hỏng piston/xi lanh: Áp suất ngược >20 MPa làm nứt phớt.
Nứt ống dẫn chính: Chi phí thay ống DN125 ≈ 15–20 triệu VND.
Tai nạn công trường: Bê tông phun ra từ đầu nối bơm gây thương vong.
Gián đoạn thi công: Mất 2–4 giờ/ca, giảm năng suất 30–50%.

XCMG khuyến cáo áp dụng khóa xả nhanh và quy trình xả áp chuẩn để xử lý tắc ống trong <20 phút.

Quy trình xử lý tắc đường ống xe bơm XCMG – 6 bước chuẩn

Để xử lý nhanh tình trạng tắc đường ống mà vẫn đảm bảo an toàn cho người và thiết bị, xe bơm bê tông XCMG cần được thao tác theo đúng quy trình kỹ thuật. Dưới đây là quy trình xử lý tắc đường ống xe bơm XCMG – 6 bước chuẩn, giúp giải tỏa bê tông hiệu quả, hạn chế áp suất dư và tránh hư hỏng hệ thống bơm.

Bước 1: Dừng bơm và xả áp ngay lập tức

Mục đích

Giảm áp suất dư trong ống dẫn chính để tránh nổ ống hoặc hỏng hệ thống thủy lực.

Cách thực hiện

Dừng bơm: Nhấn nút STOP khẩn cấp trên bảng điều khiển.
Vào chế độ reverse: Bật reverse pumping 5–10 giây để giảm áp suất.
Mở khóa xả nhanh: Xoay van khóa xả nhanh tại đầu ra bơm (gần đầu nối bơm) 90° để xả bê tông dư.
Kiểm tra áp suất: Quan sát đồng hồ áp suất giảm về 0 MPa.

Lưu ý

Không mở đầu nối bơm khi áp suất >2 MPa.
Đeo kính bảo hộ, đứng cách ống dẫn chính >3m khi xả áp.

Bước 2: Xác định vị trí nghẽn ống

Công cụ cần thiết

Búa cao su, ống nghe cơ học, máy đo áp suất cầm tay.

Cách thực hiện

Nghe tiếng: Đặt tai vào ống dẫn chính – vị trí nghẽn phát ra tiếng “cạch cạch”.
Gõ ống: Dùng búa cao su gõ nhẹ – âm thanh đục tại điểm tắc.
Kiểm tra nhiệt độ: Nghẽn ống làm ống nóng cục bộ (>60°C).
Phân đoạn ống: Tháo từng đầu nối bơm từ xe ra đến đầu đổ để khoanh vùng.

Mẹo hay: Sử dụng camera nội soi ống DN125 (tùy chọn) để xem trực tiếp điểm tắc.

Bước 3: Xử lý nghẽn ống cục bộ (không tháo ống)

Áp dụng khi tắc nhẹ, bê tông còn ướt

Reverse flush mạnh: Bật reverse pumping 30–60 giây với áp suất 8–10 MPa.
Đẩy bóng xốp: Đưa sponge ball Ø140mm vào ống dẫn chính, bơm nước áp lực cao để đẩy tắc nghẽn.
Rung ống: 2 công nhân dùng búa cao su gõ nhẹ quanh điểm tắc (không dùng búa sắt).
Kiểm tra lưu lượng: Bơm thử nước sạch – nếu thông suốt thì tiếp tục bơm bê tông.

Bước 4: Tháo ống và xử lý tắc nặng

Áp dụng khi tắc khô hoặc đá lớn

Xả áp hoàn toàn: Đảm bảo áp suất = 0 MPa.
Tháo đầu nối bơm: Sử dụng cờ lê siết clamp coupling theo chiều ngược kim đồng hồ.
Lấy tắc nghẽn: Dùng thanh thép Ø20mm đẩy từ hai đầu ống dẫn chính.
Vệ sinh ống: Bơm nước áp lực 20 MPa + bóng xốp để làm sạch triệt để.
Kiểm tra đầu nối bơm: Thay gioăng cao su nếu mòn, siết chặt 100–120 Nm.

Lưu ý an toàn

Rào chắn khu vực tháo ống, không công nhân đứng dưới ống dẫn chính.
Thu gom bê tông thải vào thùng chứa, tránh ô nhiễm.

Bước 5: Kiểm tra và lắp lại hệ thống

Kiểm tra đầu nối bơm: Đảm bảo gioăng kín, không rò rỉ.
Lắp ống theo thứ tự: Từ xe → khúc thẳng → khúc cong → đầu đổ.
Bơm thử nước: Áp suất 4–6 MPa, kiểm tra áp suất dư ổn định.
Bơm bê tông thử: 1–2 m³ với slump 14–16 cm, theo dõi lưu lượng.

Bước 6: Ghi chép và phòng ngừa tái phát

Nhật ký sự cố: Ghi vị trí tắc, nguyên nhân, thời gian xử lý.
Bảo dưỡng định kỳ: Vệ sinh ống dẫn chính sau mỗi ca, thay ống DN125 sau 1500 giờ.
Đào tạo: Huấn luyện xả áp và sử dụng khóa xả nhanh cho toàn đội.

Bảng xử lý nhanh theo model XCMG

Mỗi model xe bơm bê tông XCMG có cấu hình bơm, áp suất làm việc và cơ chế xả khác nhau, do đó cách xử lý tắc đường ống cũng cần điều chỉnh cho phù hợp. Bảng xử lý nhanh theo model XCMG dưới đây giúp kỹ thuật viên tra cứu nhanh phương án thao tác an toàn, rút ngắn thời gian xử lý và hạn chế rủi ro hư hỏng thiết bị tại công trường.

Model	Dung tích bơm (m³/h)	Khóa xả nhanh vị trí	Thời gian xử lý trung bình
HB37V	120	Gần đầu nối bơm trái	15–20 phút
HB50V	150	Dưới cabin, bên phải	20–25 phút
HB62V	180	Sau bơm thủy lực	25–30 phút

Kỹ thuật phòng ngừa tắc ống với xe XCMG

Tắc đường ống có thể được hạn chế đáng kể nếu xe bơm bê tông XCMG được vận hành đúng cách. Kỹ thuật phòng ngừa tắc ống với xe XCMG giúp kiểm soát quy trình bơm, giảm rủi ro tắc nghẽn và đảm bảo thi công an toàn, liên tục.

1. Kiểm soát chất lượng bê tông

Slump chuẩn: 12–18 cm, đo mỗi 30 phút.
Sàng lọc: Lưới Ø40mm tại trạm trộn.
Phụ gia: Sử dụng siêu hóa dẻo để tăng độ chảy.

2. Thiết kế đường ống tối ưu

Góc cong: <90°, bán kính cong ≥1m.
Chiều dài tối đa: <150m với DN125.
Ống giảm dần: Từ DN125 → DN100 tại đầu đổ.

3. Vận hành thông minh

Áp suất làm việc: Giữ 8–12 MPa, không vượt 15 MPa.
Reverse pumping định kỳ: Mỗi 30 phút bơm ngược 10 giây.
Cảm biến tắc ống: Tự động báo động khi áp suất tăng >3 MPa đột ngột.

Lưu ý an toàn khi xử lý tắc ống

Đồ bảo hộ đầy đủ: Kính, găng tay chống axit, giày cao su.
Không đứng dưới ống: Khi xả áp hoặc tháo đầu nối bơm.
Phối hợp đội thi công: Sử dụng radio, biển cảnh báo “ĐANG XỬ LÝ TẮC ỐNG”.
Khóa nguồn điện: Trước khi tháo ống dẫn chính.

Các dòng xe bơm XCMG hỗ trợ xử lý tắc nhanh

Một số dòng xe bơm bê tông XCMG được trang bị công nghệ và chế độ vận hành hỗ trợ xử lý tắc đường ống nhanh, an toàn ngay tại công trường. Các dòng xe bơm XCMG hỗ trợ xử lý tắc nhanh giúp kỹ thuật viên giảm áp suất dư, đảo chiều bơm linh hoạt và rút ngắn thời gian khắc phục sự cố, hạn chế gián đoạn thi công.

HB37V – Dành cho công trình vừa

Khóa xả nhanh tích hợp, cảm biến áp suất dư chính xác ±0.5 MPa.
Reverse flush mạnh 10 MPa, xử lý nghẽn ống trong 15 phút.

Xem chi tiết sản phẩm: Xe bơm cần XCMG HB37V

HB50V – Công trình lớn

Ống dẫn chính DN125 chịu 200 bar, đầu nối bơm tự khóa khi áp suất >18 MPa.
Hệ thống tự chẩn đoán vị trí tắc qua màn hình LED.

HB62V – Công trình siêu cao

Cảm biến tắc ống 4 điểm, báo động âm thanh + hình ảnh.
Xả áp tự động khi dừng khẩn cấp.

Câu hỏi thường gặp

Làm sao biết xe bị tắc ống?

Áp suất tăng >15 MPa, lưu lượng giảm đột ngột, tiếng ồn lớn từ ống dẫn chính.

Xả áp bao lâu thì an toàn để tháo ống?

Chờ áp suất về 0 MPa (thường 1–2 phút sau khi mở khóa xả nhanh).

Có thể dùng bơm ngược để xử lý tắc khô không?

Không hiệu quả. Phải tháo ống dẫn chính và dùng thanh thép đẩy tắc nghẽn.

Đầu nối bơm cần kiểm tra bao lâu một lần?

Trước mỗi ca, siết chặt 100–120 Nm, thay gioăng sau 500 giờ.

Làm gì nếu tắc tại khúc cong 90°?

Thay bằng ống cong bán kính lớn hoặc thêm ống giảm DN125→DN100.

Kết luận

Nắm vững cách xử lý xe bơm bê tông bị tắc đường ống đúng kỹ thuật không chỉ giúp khắc phục sự cố nhanh chóng mà còn đảm bảo an toàn cho người vận hành và hạn chế hư hỏng hệ thống bơm, đường ống. Việc xử lý kịp thời kết hợp với các biện pháp phòng ngừa sẽ giúp công trình duy trì tiến độ và giảm rủi ro phát sinh chi phí sửa chữa.

Trong trường hợp tắc ống nghiêm trọng, không thể tự xử lý tại công trường, 911 Group sẵn sàng hỗ trợ xử lý sự cố xe bơm bê tông tận nơi, chẩn đoán chính xác nguyên nhân và cung cấp phụ tùng chính hãng XCMG. Liên hệ 911 Group ngay để được tư vấn kỹ thuật nhanh chóng, giúp thiết bị hoạt động an toàn, ổn định và bền bỉ lâu dài.

Xem thêm: