Xe ủi XCMG là một trong những thiết bị xây dựng mạnh mẽ và đáng tin cậy, được sử dụng rộng rãi trong các công trình san lấp mặt bằng, đường sá và khai thác mỏ. Với thiết kế từ nhà sản xuất hàng đầu Trung Quốc, xe ủi XCMG không chỉ mang lại hiệu suất cao mà còn tích hợp các tính năng an toàn hiện đại. Tuy nhiên, việc vận hành không đúng cách có thể dẫn đến tai nạn nghiêm trọng như lật xe hoặc va chạm. Cách vận hành xe ủi XCMG an toàn trở nên cấp thiết, đặc biệt cho người mới, để đảm bảo an toàn lao động và hiệu quả công việc.

Tổng quan về xe ủi XCMG

Xe ủi XCMG, hay còn gọi là máy ủi bánh xích, là thiết bị chuyên dụng để san phẳng địa hình, đẩy đất đá và hỗ trợ thi công. Cấu tạo chính bao gồm:

Lưỡi ủi: Phần trước xe, dùng để đẩy vật liệu, có thể điều chỉnh góc nghiêng và chiều cao.
Khung gầm xe ủi: Cấu trúc chắc chắn với bánh xích, chịu lực lớn trên địa hình gồ ghề.
Hệ thống truyền động: Bao gồm động cơ diesel mạnh mẽ (Cummins nhập khẩu), hộp số và cần điều khiển để di chuyển và kiểm soát tốc độ.
Xy lanh nâng hạ: Hệ thống thủy lực để nâng hạ lưỡi ủi, đảm bảo độ chính xác khi làm việc.

Các dòng phổ biến như XCMG TY160 (công suất 120 mã lực, thể tích lưỡi 3.9 m³), TY230 (169 kW, lưỡi 6.5 m³) và TY320 (hơn 200 mã lực) được thiết kế cho các ứng dụng đa dạng: san đất mặt bằng, phá đá hoặc ủi dăm gỗ trong khai thác. Với công nghệ từ XCMG-Schwing, xe ủi này nổi bật nhờ hệ thống cảnh báo lỗi điện tử, giúp vận hành mượt mà trên địa hình phức tạp.

Tầm quan trọng của vận hành an toàn

Việc vận hành xe ủi XCMG an toàn không chỉ bảo vệ người lái mà còn đảm bảo hiệu quả công trường. Theo tiêu chuẩn an toàn TCVN 5178:2018, xe ủi phải được kiểm tra định kỳ để tránh lật xe trên dốc (>30 độ) hoặc va chạm với vật cản. Hệ thống truyền động và xy lanh nâng hạ nếu không bảo dưỡng có thể gây hỏng hóc, dẫn đến tai nạn.

Tuân thủ quy trình giúp:

Đảm bảo an toàn lao động: Giảm rủi ro lật xe, va chạm, tuân thủ quy định pháp lý và giảm tai nạn công trường.
Tăng tuổi thọ máy: Bảo vệ khung gầm xe ủi và hệ thống truyền động, giảm chi phí bảo trì lên đến 30%.
Tối ưu hiệu suất: Vận hành đúng giúp xe ủi hoàn thành công việc nhanh chóng, tiết kiệm nhiên liệu.

Người mới cần nắm vững các bước để tránh sai lầm, đảm bảo tuân thủ tiêu chuẩn an toàn TCVN 5178:2018 và hướng dẫn kỹ thuật XCMG.

Hướng dẫn vận hành xe ủi XCMG an toàn

Để quá trình làm việc diễn ra an toàn và hiệu quả, người vận hành cần tuân thủ nghiêm ngặt hướng dẫn vận hành xe ủi XCMG an toàn, trong đó bước kiểm tra trước khi vận hành giữ vai trò đặc biệt quan trọng nhằm phát hiện sớm rủi ro và ngăn ngừa sự cố phát sinh.

Kiểm tra trước khi vận hành

Trước khi khởi động, kiểm tra kỹ lưỡng là bước bắt buộc để phát hiện sớm hư hỏng, đảm bảo an toàn theo tiêu chuẩn an toàn TCVN 5178:2018. Các thao tác chính bao gồm:

Kiểm tra gầm xe:
- Quan sát xích bánh xích, bánh dẫn hướng và khung gầm xe ủi xem có mòn, nứt hoặc lỏng lẻo không. Với XCMG TY230, kiểm tra độ căng xích (khoảng 3-5 cm độ chùng).
- Kiểm tra hệ thống phanh và lò xo giảm xóc để đảm bảo xe ổn định trên địa hình gồ ghề.
Kiểm tra chất lỏng và hệ thống:
- Kiểm tra mức dầu máy, nhiên liệu diesel (đầy ít nhất 80%), dầu thủy lực cho xy lanh nâng hạ, và dầu hộp số. Sử dụng dầu đúng tiêu chuẩn XCMG để tránh hỏng hóc.
- Kiểm tra hệ thống truyền động: Bánh răng, dây đai và cảm biến lỗi, đảm bảo không có rò rỉ.
Đảm bảo công trường an toàn:
- Kiểm tra địa hình: Không có vật cản như đá lớn hoặc hố sâu, độ dốc dưới 30 độ.
- Phối hợp đội thi công: Đảm bảo không có người trong vùng nguy hiểm (bán kính 10m quanh xe), sử dụng tín hiệu cảnh báo.

Nếu phát hiện hư hỏng, dừng ngay và liên hệ kỹ thuật viên. Bước này mất 10-15 phút nhưng giúp tránh tai nạn nghiêm trọng.

Kiểm tra xe trước khi vận hành là thói quen tốt giúp máy hoạt động tốt, tăng tuổi thọ sử dụng

Thao tác khởi động xe ủi

Thao tác khởi động cần thực hiện chậm rãi để động cơ và hệ thống ổn định. Theo hướng dẫn kỹ thuật XCMG:

Quy trình khởi động:
- Ngồi vào cabin, điều chỉnh ghế và thắt dây an toàn.
- Bật khóa điện (chìa khóa hoặc nút bấm trên model TY320), kiểm tra bảng điều khiển: đèn báo dầu, nhiệt độ và áp suất bình thường.
- Khởi động động cơ bằng cách nhấn nút hoặc vặn chìa, để chạy không tải 3-5 phút để dầu bôi trơn lan tỏa trong hệ thống truyền động.
Kiểm tra sau khởi động:
- Theo dõi đèn báo lỗi và cảm biến an toàn (như cảm biến độ nghiêng khung gầm).
- Thử nâng hạ lưỡi ủi nhẹ nhàng qua xy lanh nâng hạ để kiểm tra hệ thống thủy lực.
Lưu ý:
- Không khởi động ở nơi kín gió để tránh ngộ độc khí CO.
- Với XCMG TY160, kiểm tra hệ thống làm mát trước khi khởi động để tránh quá nhiệt.

Bước này đảm bảo xe sẵn sàng vận hành mà không gây áp lực đột ngột lên động cơ.

Điều khiển lưỡi ủi và vận hành xe

Điều khiển lưỡi ủi là kỹ năng cốt lõi để san phẳng địa hình hiệu quả. Các bước theo tài liệu XCMG:

Sử dụng cần điều khiển:
- Nâng/hạ lưỡi ủi qua xy lanh nâng hạ bằng cần bên phải cabin, giữ độ cao 20-30 cm khi di chuyển.
- Điều chỉnh góc lưỡi ủi (nghiêng 25-30 độ) tùy địa hình: nghiêng phải cho đất dốc, thẳng cho mặt bằng phẳng.
Vận hành xe:
- Di chuyển chậm (3-5 km/h) trên địa hình gồ ghề, sử dụng cần điều khiển để tăng/giảm tốc độ qua hệ thống truyền động.
- Với TY230, sử dụng chế độ 4 bánh xích để tăng độ bám, tránh trượt trên đất ướt.
Lưu ý an toàn:
- Giữ khoảng cách 5m với vật cản, sử dụng gương chiếu hậu và còi báo hiệu.
- Không nâng lưỡi ủi quá cao (>1m) để tránh mất cân bằng khung gầm xe ủi.

Thực hành trên địa hình thử nghiệm để làm quen, đảm bảo tuân thủ tiêu chuẩn an toàn TCVN 5178:2018.

Vận hành trên công trường

Khi làm việc thực tế, cách vận hành xe ủi XCMG an toàn đòi hỏi phối hợp chặt chẽ:

Lựa chọn tốc độ:
- 3-5 km/h khi san đất mặt bằng, giảm xuống 1-2 km/h khi phá đá hoặc ủi dăm gỗ để kiểm soát lực đẩy.
- Với TY320, sử dụng cần điều khiển để chuyển số mượt mà, tránh giật cục gây rung khung gầm xe ủi.
Phối hợp đội thi công:
- Tuân thủ tín hiệu tay hoặc radio, tránh vùng nguy hiểm như gần công nhân hoặc xe khác.
- Kiểm tra độ dốc (<30 độ) trước khi di chuyển, sử dụng hệ thống chống lật nếu có.
Lưu ý địa hình:
- Trên đất lầy, tăng độ bám bằng cách hạ lưỡi ủi nhẹ; tránh vượt qua hố sâu hoặc sông suối.
- Theo dõi nhiệt độ động cơ qua bảng điều khiển, dừng nghỉ nếu quá 80°C.

Vận hành máy ủi — Vận hành đúng giúp hoàn thành công việc nhanh chóng mà không gây rủi ro.

Tắt máy và bảo quản

Sau khi hoàn thành, tắt máy đúng cách để bảo vệ thiết bị:

Quy trình tắt máy:
- Hạ lưỡi ủi xuống mặt đất, dừng xe trên mặt phẳng, để động cơ chạy không tải 2-3 phút.
- Tắt động cơ bằng chìa khóa, khóa hệ thống truyền động và cabin.
Vệ sinh:
- Loại bỏ đất đá bám trên khung gầm xe ủi, lưỡi ủi và xích bằng nước áp lực thấp.
- Kiểm tra xy lanh nâng hạ xem có rò rỉ dầu không.
Bảo quản:
- Đỗ xe dưới mái che, kiểm tra hệ thống truyền động định kỳ (mỗi 250 giờ).
- Theo dõi lịch bảo dưỡng theo hướng dẫn XCMG để thay dầu và lọc.

Bước này giúp xe sẵn sàng cho lần sử dụng tiếp theo.

Những lưu ý quan trọng khi vận hành xe ủi XCMG

Để vận hành hiệu quả, cần chú ý:

An toàn lao động: Đeo đồ bảo hộ (mũ, kính, giày chống trượt), tuân thủ tiêu chuẩn an toàn TCVN 5178:2018 về khoảng cách an toàn và tín hiệu cảnh báo.
Bảo trì định kỳ: Kiểm tra hệ thống truyền động, xy lanh nâng hạ, và khung gầm xe ủi mỗi 250-500 giờ, thay dầu theo lịch XCMG.
Xử lý sự cố: Nếu lưỡi ủi không nâng, kiểm tra xy lanh nâng hạ và dầu thủy lực; nếu xe rung lắc, kiểm tra khung gầm xe ủi và xích.
Mẹo tối ưu: Sử dụng chế độ tiết kiệm nhiên liệu trên TY230, tránh vận hành liên tục >8 giờ để giảm hao mòn.

Tuân thủ giúp giảm tai nạn 40% theo thống kê công trường.

Kết luận

Vận hành xe ủi XCMG an toàn đòi hỏi tuân thủ quy trình từ kiểm tra khung gầm xe ủi, thao tác khởi động, đến điều khiển lưỡi ủi và bảo quản. Dựa trên hướng dẫn kỹ thuật XCMG và tiêu chuẩn an toàn TCVN 5178:2018, việc này không chỉ bảo vệ người mà còn tăng hiệu quả công việc. Người mới hãy thực hành từng bước để làm chủ thiết bị.

Liên hệ Máy xúc XCMG – 0944 911 911 để được tư vấn giải quyết các vấn đề hư hỏng phát sinh trong quá trình vận hành xe ủi

Câu hỏi thường gặp (FAQ)

Làm thế nào để vận hành xe ủi XCMG an toàn trên địa hình dốc?

Kiểm tra độ dốc <30 độ, hạ lưỡi ủi để tăng ổn định, di chuyển chậm 1-2 km/h, tuân thủ tiêu chuẩn an toàn TCVN 5178:2018.

Quy trình kiểm tra gầm xe ủi trước khi vận hành là gì?

Kiểm tra xích, bánh dẫn hướng, khung gầm xe ủi mòn hoặc lỏng, thay thế nếu cần theo hướng dẫn XCMG.

Cách điều khiển lưỡi ủi để đạt hiệu quả tối ưu?

Nâng hạ qua xy lanh nâng hạ, điều chỉnh góc 25-30 độ, giữ độ cao 20-30 cm khi di chuyển.

Làm gì khi xy lanh nâng hạ hoặc hệ thống truyền động gặp sự cố?

Kiểm tra dầu thủy lực cho xy lanh nâng hạ, liên hệ kỹ thuật viên nếu hệ thống truyền động rung lắc.

Tiêu chuẩn an toàn TCVN 5178:2018 yêu cầu gì khi vận hành xe ủi?

Kiểm tra định kỳ, sử dụng bảo hộ, giữ khoảng cách an toàn, tránh địa hình nguy hiểm.

Xem thêm:

Tin tức

Hướng dẫn chi tiết cách vận hành xe ủi XCMG an toàn và hiệu quả