Cách kiểm tra và điều chỉnh căng xích xe ủi XCMG đạt chuẩn

Cách kiểm tra và căng xích xe ủi XCMG đạt chuẩn là công việc quan trọng nhưng thường bị xem nhẹ trong vận hành hằng ngày. Xích quá chùng hoặc quá căng đều làm giảm lực kéo, tăng mài mòn và ảnh hưởng trực tiếp đến hệ thống truyền động. Trên thực tế, nhiều sự cố trượt xích, hao dầu và hỏng con lăn bắt nguồn từ việc điều chỉnh xích không đúng kỹ thuật. Việc kiểm tra và căn chỉnh đúng tiêu chuẩn giúp xe ủi XCMG vận hành ổn định hơn trên mọi địa hình. Bài viết sau Máy xúc XCMG sẽ hướng dẫn chi tiết các bước thực hiện đúng và an toàn.

Tổng quan về hệ thống truyền động xích XCMG và kiểm tra căng

Hệ thống truyền động xích XCMG đóng vai trò trực tiếp trong việc tạo lực kéo và duy trì độ ổn định khi xe ủi làm việc. Tình trạng căng xích ảnh hưởng lớn đến khả năng bám nền, mức tiêu hao nhiên liệu và độ bền của các chi tiết truyền động. Nếu xích quá chùng hoặc quá căng, xe dễ trượt, mài mòn nhanh con lăn và bánh sao. Vì vậy, việc kiểm tra và điều chỉnh độ căng xích đúng tiêu chuẩn là yêu cầu quan trọng trong quá trình vận hành và bảo dưỡng xe ủi XCMG.

Cấu trúc hệ thống truyền động xích và các điểm kiểm tra chính

Hệ thống truyền động xích trên xe ủi XCMG TY160–DL350 là loại kín, gồm 40–45 mắt xích D6H mỗi bên, mô-men kéo truyền từ mô tơ thủy lực Rexroth A2FM qua hộp số hành tinh, tải trọng tiếp xúc 0.7–1.2 MPa. Các bộ phận cốt lõi:

• Xích chùng: sag giữa bánh sao chủ động và con lăn dẫn hướng trên, tiêu chuẩn 25–35 mm (Sổ tay kỹ thuật XCMG SD16).
• Con lăn dẫn hướng: 8–12 cái/xe, thép 42CrMo crom cứng 58HRC, mòn giới hạn <5 mm.
• Bánh sao chủ động: 20–24 răng, lệch tâm <3 mm, mòn răng <2 mm.
• Pittông căng xích: thủy lực + mỡ EP2, hành trình 100 mm.

Tầm quan trọng của cách kiểm tra và căng xích

Cách kiểm tra và điều chỉnh căng xích xe ủi XCMG quyết định tuổi thọ hệ thống truyền động xích:

• Tải trọng tiếp xúc chuẩn 1.0 MPa → độ bám đất K98, giảm lún 20 %.
• Mô-men kéo ổn định → hiệu suất đẩy đất 10 m³/phút (theo 911 Group, 65% đứt xích do con lăn dẫn hướng mòn).
• An toàn lao động: Xích chùng đúng → tránh văng xích tốc độ 12 km/h.
• Tiết kiệm chi phí: Kiểm tra 8 triệu/500 giờ → rẻ hơn thay xích 400 triệu.
• Tuân thủ cập nhật 2025: Đo xích chùng bằng thước sag ±1 mm ở 20–30°C (TCVN 4244:2018).

12 bước cách kiểm tra và điều chỉnh căng xích xe ủi XCMG 

Kiểm tra và điều chỉnh căng xích xe ủi XCMG là quy trình kỹ thuật quan trọng giúp đảm bảo lực kéo ổn định, giảm mòn xích và tăng tuổi thọ bánh sao chủ động. Thực hiện đúng trình tự không chỉ giúp xe vận hành êm, bám địa hình tốt mà còn hạn chế nguy cơ trượt xích và hỏng hóc hệ truyền động trong quá trình làm việc liên tục tại công trường.

Thời gian: 1.5–2.5 giờ | Nhân sự: 2 kỹ thuật viên

Giai đoạn chuẩn bị (15 phút)

1. Ngừng hoạt động và áp dụng khóa an toàn LOTO
   • Tắt động cơ, chuyển công tắc về OFF.
   • Lắp khóa cá nhân vào hộp điện chính + gắn nhãn “KHÔNG VẬN HÀNH – ĐANG KIỂM TRA CĂNG XÍCH”.
2. Nâng và cố định khung xe
   • Sử dụng 4 giá đỡ chịu lực >30 tấn tại 4 điểm khung chính.
   • Căn chỉnh ngang ±2 mm bằng mức thủy laser.
3. Chuẩn bị dụng cụ và vật tư
   • Thước sag chuyên dụng; torque wrench 800 Nm; laser alignment ±0.5 mm; mỡ EP2 bơm tay Shell Gadus S2 V220.
   • Bộ xích D6H dự phòng nếu xích chùng >50 mm hoặc mòn mắt xích >10 %.

Giai đoạn kiểm tra ban đầu (20 phút)

1. Đo xích chùng sag giữa bánh sao chủ động và con lăn dẫn hướng trên
   • Đặt thước sag tại điểm giữa: tiêu chí 25–35 mm (nhiệt độ 20–30°C).
   • Ghi nhận 3 vị trí (trái, giữa, phải): sai lệch >5 mm → nghi lệch bánh sao chủ động.
2. Kiểm tra mòn con lăn dẫn hướng
   • Đo đường kính 8–12 con lăn bằng thước kẹp 0.01 mm: <5 mm mòn → đạt.
   • Nội soi bề mặt: không nứt >1 mm, không pitting.
3. Đánh giá lệch tâm bánh sao chủ động
   • Sử dụng laser alignment tại 4 điểm răng: lệch <3 mm.
   • Kiểm tra mòn răng <2 mm, không gãy răng.

Giai đoạn vệ sinh và điều chỉnh (40 phút)

1. Vệ sinh toàn bộ hệ thống truyền động xích
   • Rửa áp lực 200 bar với dung dịch tẩy bùn pH 7–8.
   • Loại bỏ 100 % đất đá kẹt giữa mắt xích và con lăn dẫn hướng.
2. Nới bulong căng xích nếu xích chùng <25 mm
   • Tháo bulong M30 2 vòng (torque wrench).
   • Xả mỡ cũ qua van xả pittông.
3. Điều chỉnh xích chùng bằng pittông thủy lực
   • Bơm mỡ EP2 đến sag 30 mm ±2 mm.
   • Kiểm tra van xả mỡ: mỡ cũ thoát → đạt.

Giai đoạn siết chặt và kiểm tra tải (30 phút)

1. Siết chặt bulong bánh sao chủ động và pittông
   • Bulong M30: 600 Nm theo thứ tự chéo (torque wrench ±5 %).
   • Kiểm tra lại sau 5 phút: không lỏng >2 Nm.
2. Kiểm tra tải trọng tiếp xúc và mô-men kéo
   • Hạ xe, chạy thử di chuyển 50 m (tốc độ 10 km/h).
   • Đo tải trọng tiếp xúc 1.0 MPa bằng pad test; mô-men kéo ổn định 160 kN.
3. Hoàn tất và bàn giao
   • Ghi biên bản: xích chùng 30 mm, con lăn dẫn hướng, bánh sao chủ động, ảnh laser alignment.
   • Tháo khóa an toàn LOTO

Lưu ý quan trọng:

• Tuân thủ Sổ tay kỹ thuật XCMG SD16 2025 và TCVN 4244:2018 (Chương 5).
• Không vận hành nếu xích chùng ngoài 25–35 mm sau điều chỉnh.
• 911 Group cung cấp dịch vụ kiểm tra tại chỗ 24/7 với kỹ thuật viên được đào tạo XCMG.

Lịch kiểm tra và điều chỉnh căng xích xe ủi XCMG (911 Group)

7 mẹo vàng kiểm tra và điều chỉnh căng xích xe ủi XCMG 8000 giờ 

1. Đo xích chùng 25–35 mm bằng thước sag chuyên dụng tại nhiệt độ 20–30°C
   • Kiểm tra 3 vị trí mỗi 500 giờ → dự đoán lệch bánh sao chủ động trước 200 giờ.
2. Kiểm tra mòn con lăn dẫn hướng <5 mm bằng thước kẹp 0.01 mm
   • Thay nếu >4 mm hoặc rung xích >3 mm → giảm đứt hệ thống truyền động xích 60 %.
3. Sử dụng laser alignment kiểm tra lệch bánh sao chủ động <3 mm
   • Định kỳ 1000 giờ → duy trì tải trọng tiếp xúc 1.0 MPa ổn định.
4. Bơm mỡ EP2 pittông đến sag 30 mm ±2 mm + kiểm tra van xả mỡ
   • Sử dụng Shell Gadus S2 V220 → tăng tuổi thọ pittông 50 %.
5. Test tải trọng tiếp xúc bằng pad test sau căng xích
   • Tiêu chí 0.7–1.2 MPa → đảm bảo mô-men kéo 160–350 kN.
6. Lắp cảm biến rung IoT XCMG Vibro PR5 cảnh báo lệch xích
   • Cảnh báo Zalo khi rung >5 mm/s hoặc xích chùng lệch >5 mm → bảo dưỡng trước 100 giờ

An toàn lao động khi kiểm tra và điều chỉnh căng xích xe ủi XCMG

• Trước khi tiến hành kiểm tra, bắt buộc thực hiện đầy đủ quy trình LOTO (Lock Out – Tag Out) để khóa nguồn năng lượng và ngăn khởi động ngoài ý muốn. Xe ủi chỉ được nâng khi đã đặt giá đỡ chịu tải trên 30 tấn, bố trí đúng vị trí chịu lực theo khuyến cáo của XCMG, tuyệt đối không dựa hoàn toàn vào hệ thống thủy lực.
• Trong suốt quá trình thao tác, người thực hiện phải trang bị đầy đủ kính bảo hộ, găng tay chống dầu thủy lực và giày bảo hộ chống trượt nhằm giảm thiểu rủi ro trượt ngã, văng mỡ hoặc dị vật bắn vào mắt khi bơm mỡ căng xích.
• Khi bơm mỡ vào pittông căng xích, tuyệt đối không đứng dưới bánh sao chủ động, không đứng đối diện hướng dịch chuyển của xích và không thao tác trong vùng làm việc trực tiếp của pittông. Áp suất mỡ cao có thể gây bật xích hoặc đẩy chi tiết chuyển động đột ngột, tiềm ẩn nguy cơ tai nạn nghiêm trọng.
• Khu vực làm việc cần được cách ly tối thiểu 15 m, đặt rào chắn và cắm biển cảnh báo “ĐANG CĂNG XÍCH – KHÔNG PHẬN SỰ MIỄN VÀO” để tránh người không liên quan đi vào vùng nguy hiểm, đặc biệt tại các công trường đang thi công đồng thời nhiều hạng mục.

Lưu ý vận hành giúp giảm mòn xích xe ủi XCMG

Trước ca làm việc:

•  Người vận hành cần đo độ chùng của xích bằng thước sag theo đúng vị trí tiêu chuẩn của hãng. Độ chùng xích nằm ngoài giới hạn cho phép sẽ làm tăng mài mòn bánh sao và con lăn.
• Đồng thời, kiểm tra con lăn dẫn hướng bằng mắt thường để phát hiện sớm các dấu hiệu kẹt, lệch hoặc rò rỉ dầu bôi trơn.

Trong ca vận hành, cần theo dõi mô-men kéo hiển thị trên màn hình ECU để đảm bảo hệ thống truyền động không làm việc quá tải. Việc duy trì mô-men trong dải cho phép giúp xích và bánh sao ăn khớp đều hơn. Trên địa hình gồ ghề hoặc nhiều đá, không nên chạy quá 12 km/h để tránh va đập mạnh gây giãn xích và mòn nhanh các chi tiết truyền động.

Sau ca làm việc:

• cần rửa sạch bùn đất bám quanh bánh sao chủ động, xích và con lăn. Bùn đất tích tụ lâu ngày sẽ làm tăng ma sát và đẩy nhanh quá trình mài mòn.
• Ghi lại tải trọng làm việc và điều kiện địa hình trong nhật ký vận hành để theo dõi mức độ hao mòn xích và chủ động kế hoạch bảo dưỡng, điều chỉnh kịp thời.

Xem thêm:

• Khắc phục tình trạng xe ủi XCMG yếu lực, thao tác chậm khi vận hành
• Hướng dẫn thay dầu và lọc thủy lực xe ủi XCMG đúng quy trình kỹ thuật
• Cách nhận biết xe ủi XCMG cần sửa chữa nhanh chóng

Kết luận

Cách kiểm tra và điều chỉnh căng xích xe ủi XCMG theo 12 bước chuyên nghiệp từ 911 Group đảm bảo xích chùng 30 mm ±2 mm, con lăn dẫn hướng + bánh sao chủ động bền, hệ thống truyền động xích + tải trọng tiếp xúc + mô-men kéo tối ưu – lực kéo 160 kN, độ bám đất tuyệt đối, an toàn 100 %. 911 Group cung cấp linh kiện XCMG chính hãng, dịch vụ tại chỗ 24/7, thước sag laser và đào tạo miễn phí – biến “căng xích” thành “độ bám hoàn hảo”.

Câu hỏi thường gặp (FAQ)

Xích chùng bao nhiêu là chuẩn?

25–35 mm sag, đo giữa bánh sao chủ động và con lăn dẫn hướng trên ở 20–30°C.

Con lăn dẫn hướng thay khi nào?

Mòn >5 mm hoặc rung xích >3 mm – mã 803164238.

Bánh sao chủ động lệch do gì?

Xích chùng + bùn đất kẹt – căng xích + vệ sinh áp lực 200 bar.

Tải trọng tiếp xúc kiểm tra thế nào?

Pad test 1.0 MPa sau căng xích – đảm bảo mô-men kéo ổn định.

Chi phí kiểm tra và căng xích xe ủi XCMG?

10–18 triệu/lần – tiết kiệm 500 triệu/năm.