Việc áp dụng biện pháp phòng tránh tắc nghẽn ống trong quá trình bơm là yêu cầu bắt buộc đối với mọi đơn vị vận hành xe bơm tự hành XCMG. Bên cạnh ưu điểm, xe bơm XCMG cũng dễ gặp phải một vấn đề phổ biến: tắc nghẽn đường ống bơm. Đây là sự cố có thể gây gián đoạn tiến độ thi công, làm tăng chi phí bảo trì và tiềm ẩn nguy cơ hư hỏng piston, van, đường ống nếu không được xử lý đúng thời điểm. Bài viết này Máy xúc XCMG sẽ giúp bạn hiểu rõ nguyên nhân, thực hành chuẩn, cách xử lý sự cố, cũng như các quy trình bảo trì đảm bảo thiết bị hoạt động dài lâu.

Nguyên nhân gây tắc nghẽn ống bê tông

Xe bơm tự hành hoạt động thông qua cơ chế tạo áp lực mạnh để đẩy hỗn hợp bê tông liên tục qua hệ thống ống dẫn. Bất kỳ sự sai lệch nào về chất lượng bê tông, tình trạng piston, bố trí ống hoặc thao tác của người vận hành đều có thể dẫn đến điểm nghẽn. Phần này phân tích chi tiết từng nguyên nhân để xây dựng hệ thống phòng ngừa tương ứng.

Cơ chế gây tắc ống trong quá trình bơm

Ống bị tắc thường bắt nguồn từ việc dòng bê tông không thể duy trì liên tục trong ống dẫn. Khi áp lực bơm tăng đột ngột hoặc khi cốt liệu bê tông lắng xuống tạo nút chặn, dòng chảy sẽ bị ngừng lại. Điều này thường xảy ra tại các điểm đổi hướng, khớp nối hoặc những đoạn ống có bề mặt ma sát cao. Vì vậy, việc hiểu cơ chế này giúp lựa chọn biện pháp phòng tránh tắc nghẽn ống trong quá trình bơm phù hợp.

Độ sệt bê tông không phù hợp

Bê tông quá khô sẽ tăng ma sát trong ống, gây hiện tượng dừng dòng hoặc tạo “mảng đông” tại các vị trí chuyển hướng. Ngược lại, bê tông quá loãng dễ gây phân tầng, cốt liệu rơi tụt xuống và bị giữ lại trong ống. Sai lệch độ sệt là nguyên nhân trực tiếp dẫn đến tắc ống trong 80% trường hợp sự cố.

Piston và van chuyển bị mài mòn

Piston bị rò dầu, van chữ S bị mài mòn hoặc gioăng không còn kín có thể dẫn đến mất áp, khiến bê tông không được đẩy đều. Khi áp lực không đủ để duy trì dòng chảy liên tục, cốt liệu dễ tích tụ tại đầu ống và hình thành điểm nghẽn.

Bố trí đường ống sai kỹ thuật

Ống gấp khúc quá nhiều, bố trí hướng dòng không hợp lý hoặc sử dụng ống không đồng bộ làm gia tăng lực cản, khiến hệ thống phải tăng áp để bù lại. Khi áp tăng cao nhưng dòng không lưu thông ổn định, khả năng nghẽn ống là rất lớn.

Xem chi tiết: Nguyên nhân khiến xe bơm tự hành XCMG bị nghẽn bê tông trong ống

Biện pháp phòng tránh tắc nghẽn trong quá trình bơm bê tông

Vệ sinh đầu ống – biện pháp phòng tránh tắc nghẽn ống trong quá trình bơm hiệu quả

Vệ sinh đầu ống là bước quan trọng nhất sau khi kết thúc mỗi ca bơm. Cho dù bê tông đã được xả hết khỏi hệ thống, vẫn còn một lượng cặn nhỏ bám lại trên thành ống. Nếu để lâu, phần cặn này sẽ khô lại, làm giảm tiết diện ống và tăng ma sát trong những lần vận hành tiếp theo.

Chọn độ sệt phù hợp và điều chỉnh tỉ lệ trộn bê tông để tăng hiệu quả phòng tránh tắc nghẽn ống

Độ sệt bê tông tiêu chuẩn cho xe bơm tự hành XCMG thường được duy trì trong khoảng 14–18 cm (đo bằng côn Abrams). Bê tông phải đảm bảo độ liên kết cao và cốt liệu phân bố đều để tránh tích tụ tại khúc cua ống. Sai lệch tỷ lệ nước hoặc thiếu phụ gia dẻo hóa đều có thể gây tắc nghẽn.

Kiểm tra piston định kỳ giúp tối ưu phòng tránh tắc nghẽn ống trong quá trình bơm

Kiểm tra piston định kỳ mỗi 250–300 giờ vận hành giúp đánh giá độ kín khít và khả năng duy trì áp lực. Gioăng bị chai, van chữ S mòn hoặc bình tích áp yếu đều làm giảm hiệu suất, khiến bê tông di chuyển không đồng đều và tăng nguy cơ tắc.

Bố trí đường ống bơm bê tông hợp lý

Ống nên được bố trí với số lượng khúc cua ít nhất. Mỗi đoạn chuyển hướng nên sử dụng cút cong chuyên dụng, bề mặt trong còn tốt và độ mòn đạt chuẩn. Hệ thống ống phải được kiểm tra áp lực trước khi vận hành để đảm bảo đủ khả năng chịu lực.

Quy trình xử lý khi tắc ống bơm bê tông

Cung cấp quy trình xử lý tắc ống chuẩn kỹ thuật, giúp người vận hành xử lý sự cố an toàn, đồng thời tối ưu các biện pháp phòng tránh tắc nghẽn ống trong quá trình bơm cho những ca vận hành kế tiếp.

Theo dõi áp lực và lưu lượng bơm

Cách nhận biết:

Áp lực trên đồng hồ tăng bất thường.
Lưu lượng bê tông giảm hoặc ngừng hẳn.
Ống bơm rung mạnh, âm thanh “khựng” liên tục.

Khi xuất hiện 1 trong 3 dấu hiệu trên, người vận hành phải ngừng bơm ngay, vì hệ thống đang cố tăng áp để vượt qua điểm nghẽn – dễ gây nổ ống.

Đây là bước phát hiện sớm quan trọng nhất.

Điều chỉnh tốc độ bơm theo tình trạng thực tế

Nguyên tắc vận hành:

Không tăng tốc đột ngột khi hỗn hợp bê tông chưa đồng nhất.
Khi thấy bê tông “nặng”, cần giảm hành trình piston để tránh ép cốt liệu vào thành ống.
Khi bơm xa/bơm cao: tăng tốc từ từ, để dòng chảy đạt ổn định.

Việc điều chỉnh tốc độ giúp “giải tỏa” điểm nghẽn sớm, tránh việc ống bị bịt kín hoàn toàn.

Kiểm soát sự phân tầng bê tông khi bơm xa/bơm cao

Giải pháp kỹ thuật:

Dùng bê tông có độ sệt chuẩn, không quá khô.
Bổ sung phụ gia dẻo hóa hoặc kéo dài độ linh động.
Trộn đều cốt liệu, tránh tình trạng “đá nhiều – hồ ít”.
Kiểm tra côn sụt (slump) trước mỗi ca bơm.

Đặc biệt quan trọng khi bơm >80m hoặc bơm tầng 10 trở lên.

Khi tắc nghẽn đã xảy ra cần xử lý và khắc phục nhanh

Cách xử lý và khắc phục nhanh tắc nghẽn ống bơm bê tông

Dấu hiệu nhận biết sớm tắc ống

Giảm lưu lượng bơm, áp suất bất thường tăng, động cơ phụ tải cao hơn.
Âm thanh bất thường tại đường ống: vang lớn, dội âm.
Bê tông bị ngừng chảy hoặc xuất hiện “khoảng chết” trong ống.
Đầu ống bị phồng/hở/tuôn bắn bê tông.

Quy trình xử lý nhanh với trường hợp tắc nghẽn

Bước 1: Tạm dừng bơm, xả áp suất hệ thống, ngắt vận hành xi lanh.
Bước 2: Kiểm tra đầu nối ống, khớp nối, tình trạng ống (mái mòn, khe hở).
Bước 3: Xả bê tông trong ống bằng áp lực ngược hoặc sử dụng dụng cụ chuyên dụng (không dùng vật cứng chọc thủng!).
Bước 4: Vệ sinh sạch ống và đầu nối, kiểm tra piston/van như phần trên đã hướng dẫn.
Bước 5: Khởi động lại, theo dõi kỹ lưu lượng và áp suất trong vài phút đầu tiên.

Khi nào cần gọi kỹ thuật hoặc sửa chữa chuyên sâu

Nếu xuất hiện hư hỏng van, piston hoặc xi lanh thủy lực (nhận biết qua rung lắc lớn, dùng lưu lượng chuẩn vẫn tắc).
Nếu tắc liên tục tại cùng một vị trí mặc dù đã vệ sinh và thay đổi độ sệt – cần kiểm tra cấu hình ống hoặc máy có thể bị hao mòn lớn.
Gợi ý liên hệ nhà phân phối/tổ chức bảo trì (như Tập Đoàn 911) để hỗ trợ phụ tùng chính hãng và kỹ thuật chuyên sâu.

phòng ngừa tắc nghẽn đường ống trong thi công — Phòng ngừa tắc nghẽn đường ống trong thi công

FAQ – Giải đáp các thắc mắc về biện pháp phòng tránh tắc nghẽn ống trong quá trình bơm

Q1: Tại sao xe bơm tự hành XCMG bị tắc ống dù mới vận hành vài giờ?

→ Giải đáp: có thể do bê tông quá khô, ống bố trí nhiều khúc gấp, hoặc đầu nối chưa được vệ sinh.

Q2: Độ sệt bê tông như thế nào là phù hợp để tránh tắc nghẽn?

→ Giải đáp: Nên tham khảo yêu cầu nhà trạm trộn, tránh W/C quá thấp hoặc quá cao; sử dụng phụ gia tiết lưu nếu cần khi bơm cao/xa.

Q3: Có cần thay ống dẫn sau một thời gian sử dụng để phòng tắc nghẽn?

→ Giải đáp: Có thể – nếu ống đã bị mòn, xước trong, làm giảm tiết diện; kiểm tra và thay khi cần.

Q4: Bao lâu nên bảo trì system thủy lực/piston trên xe bơm XCMG?

→ Giải đáp: Thông thường mỗi 100-200 h vận hành kiểm tra nhẹ, mỗi 500-1000 h bảo trì lớn (tuỳ theo hãng xe và điều kiện thi công).

Q5: Có mẹo nhanh nào giúp vệ sinh đầu ống hiệu quả sau ca không?

→ Giải đáp: Xả nước sạch kết hợp vòi phun áp lực thấp, dùng ống hơi thổi sạch, sau đó phun dung dịch chống mài mòn hoặc bôi mỡ chống dính trước khi lưu kho.

KẾT LUẬN

Áp dụng đúng biện pháp phòng tránh tắc nghẽn ống trong quá trình bơm là yếu tố quyết định để xe bơm XCMG vận hành trơn tru, bền bỉ và an toàn. Từ vệ sinh đầu ống, điều chỉnh độ sệt, kiểm tra piston, tối ưu bố trí ống đến bảo trì định kỳ và xử lý sự cố đúng cách – tất cả tạo nên một hệ thống vận hành an toàn và hiệu quả.

Liên hệ 911 Group để được chuyên gia hỗ trợ quy trình vận hành – bảo trì – tránh tắc ống chuẩn công trường.

CÔNG TY CỔ PHẦN TẬP ĐOÀN 911

0944 911 911 (Điện thoại/ Zalo)

https://911group.com.vn/

Email: info@911group.com.vn

VPGD: C14 – HH04, đường Lưu Khánh Đàm, KĐT Việt Hưng, Việt Hưng, Hà Nội

Kho bãi miền Bắc: Phù Dực 1, Phù Đổng, Hà Nội

Kho bãi miền Nam: Số 86 Quốc lộ 51, tổ 31, KP 3, Phường Long Hưng, Tỉnh Đồng Nai

Xem thêm:

Tin tức

Biện pháp phòng tránh tắc nghẽn ống xe bơm tự hành XCMG khi vận hành