Kiểm tra định kỳ hệ thống lọc khí và đường dẫn dầu của máy khoan đá

Kiểm tra định kỳ hệ thống lọc khí và đường dẫn dầu của máy khoan đá là bước nhiều đội thi công còn làm khá “cho có”, tới khi máy hụt hơi, yếu lực mới bắt đầu lo. Bài viết này Máy xúc XCMG sẽ cùng bạn bóc tách từng phần lọc dầu khí, van khí hồi, dầu tuần hoàn để tự tin kiểm tra và chủ động bảo dưỡng máy khoan đá XCMG.

Vì sao phải kiểm tra định kỳ hệ thống lọc khí và đường dẫn dầu?

Nếu bạn từng gặp cảnh máy khoan đá XCMG đang làm ngon bỗng hụt lực, khoan chậm, khí nén lên không đều, rất có thể vấn đề nằm ở hệ thống lọc khí và đường dẫn dầu. Đây là “lá phổi” và “mạch máu” của máy, nhưng lại hay bị bỏ qua vì… nó nằm sâu bên trong, ít ai nhìn thấy ngay.

Kiểm tra định kỳ hệ thống lọc khí và đường dẫn dầu của máy khoan đá giúp bạn:

• Phát hiện sớm lọc dầu khí bẩn, tắc, nước và bụi bám dày.
• Bắt kịp tình trạng rò rỉ trên đường ống dầu tuần hoàn.
• Nhận ra van khí hồi hoạt động không chuẩn, gây mất áp.
• Giữ áp suất ổn định, bảo vệ cụm búa, trục, piston.
  

Trong hệ thống lọc khí, thường sẽ có cả lọc thô và lọc tinh. Lọc thô giữ lại phần lớn cặn bẩn, còn lọc tinh “chốt đơn” lần cuối trước khi khí đi vào các van, xi lanh. Nếu lọc thô, lọc tinh không được thay đúng chu kỳ, cặn sẽ tích tụ, áp rơi mạnh, máy phải làm việc nặng hơn, tiêu hao nhiên liệu tăng mà lực khoan lại giảm.

Tương tự, đường dẫn dầu của máy khoan đá là nơi dầu tuần hoàn liên tục qua bơm, van, mô tơ và các cụm làm việc. Dầu sạch, đường thông thì búa đập êm, nhiệt độ ổn. Ngược lại, dầu bẩn, đường tắc hoặc rò rỉ khiến bơm gắng sức, van mau mòn, búa nhanh nóng và giảm tuổi thọ toàn hệ thống.

Cách kiểm tra nhanh hệ thống lọc khí trên máy khoan đá XCMG

Để việc kiểm tra định kỳ hệ thống lọc khí và đường dẫn dầu của máy khoan đá không quá rườm rà, mình gợi ý bạn bắt đầu từ phần lọc khí – vì đây là nơi dễ quan sát và cho thấy rất rõ tình trạng máy.

Trước hết, bạn dừng máy, xả áp an toàn, sau đó:

Quan sát bên ngoài cụm lọc khí

• Xem tình trạng vỏ lọc, ống nối có nứt, rò khí hay không.
• Kiểm tra vết dầu, bụi bám bất thường quanh lọc dầu khí.
  

Kiểm tra tình trạng lọc thô và lọc tinh

• Tháo lọc thô, lọc tinh ra quan sát màu sắc, lượng cặn bám.
• Nếu lõi lọc sẫm màu, bết dính, nên thay mới thay vì cố vệ sinh.
  

Theo dõi áp suất trước và sau lọc bằng áp kế kiểm tra

• Dùng áp kế kiểm tra để đo chênh áp trước – sau cụm lọc.
• Chênh áp lớn bất thường cho thấy lọc đang bị tắc, cần xử lý ngay.
  

Nghe và cảm nhận khí đi qua van khí hồi

• Khi máy hoạt động, van khí hồi phải làm việc êm, không giật cục.
• Nếu có tiếng rít, xì mạnh hoặc van đóng mở bất thường, nên kiểm tra thêm.

Lưu ý: Sử dụng áp kế kiểm tra để không “đoán mò”

Nhiều đội chỉ nhìn lõi lọc và cảm giác máy yếu là quyết định thay, như vậy dễ lãng phí hoặc bỏ sót vấn đề khác. Dùng áp kế kiểm tra giúp bạn có cơ sở rõ ràng hơn:

• Nếu chênh áp trên lọc tăng dần theo thời gian, chứng tỏ lọc đang bẩn dần và cần lập kế hoạch thay.
• Nếu chênh áp gần như không đổi nhưng máy vẫn yếu, có thể vấn đề nằm ngoài cụm lọc khí, ví dụ ở van khí hồi hoặc đường ống.

Kết hợp cả cảm giác thực tế khi vận hành với số liệu từ áp kế kiểm tra, bạn sẽ dễ quyết định hơn là chỉ “đoán theo kinh nghiệm”.

Kiểm tra định kỳ đường dẫn dầu và dầu tuần hoàn trên máy khoan đá

Sau khi nắm được phần khí, bước tiếp theo trong Kiểm tra định kỳ hệ thống lọc khí và đường dẫn dầu của máy khoan đá là soi kỹ đường dầu. Dầu tuần hoàn sạch, đủ áp, đủ lưu lượng thì búa đập êm, trục bền, van ít hỏng.

Một quy trình kiểm tra gợi ý cho bạn:

Bước 1: Kiểm tra mức dầu và màu sắc dầu tuần hoàn

• Nhìn kính thăm dầu, que thăm để xem mức dầu có đủ không.
• Quan sát màu dầu: nếu sậm, đục, có bọt hoặc lẫn nước thì cần thay.

Bước 2: Quan sát đường ống, co nối, khóa dầu

• Tìm dấu hiệu rò rỉ, ẩm dầu ở mối nối, mặt bích.
• Dùng tay sờ nhẹ quanh ống khi máy chạy để cảm nhận rung và nhiệt.

Bước 3: Kiểm tra cụm lọc dầu khí hoặc lọc dầu thủy lực liên quan

• Nếu máy dùng chung cụm lọc dầu cho cả hệ thống, cần kiểm tra kỹ lõi lọc.
• Lọc bẩn làm áp rơi, bơm phải làm việc nặng, dầu tuần hoàn không đều.

Bước 4: Đánh giá van khí hồi và van xả trên đường dầu

• Van khí hồi và các van an toàn khác giúp tránh quá áp, bảo vệ hệ thống.
• Nếu van kẹt, mở không đúng ngưỡng, máy sẽ hoặc thiếu lực, hoặc luôn trong trạng thái quá tải.

Để bạn dễ hình dung, có thể tham khảo bảng nhỏ sau:

Mẹo nhỏ: Cách nhận biết đường dẫn dầu bắt đầu “có vấn đề”

Thực tế ngoài công trường, bạn không phải lúc nào cũng có đủ thiết bị đo. Tuy nhiên, chỉ cần để ý một vài dấu hiệu nhỏ:

• Đường ống dầu nóng bất thường so với trước đây.
• Máy khoan đá XCMG kêu “gằn” hơn khi khoan sâu hoặc khoan đá cứng.
• Sau khi dừng máy, bạn thấy dầu tuần hoàn tạo nhiều bọt, lâu tan.

Lập lịch kiểm tra định kỳ và thói quen giúp máy khoan XCMG bền hơn

Kiểm tra định kỳ hệ thống lọc khí và đường dẫn dầu của máy khoan đá sẽ hiệu quả hơn rất nhiều nếu bạn biến nó thành lịch cố định, thay vì “chỉ nhớ trong đầu”. Một lịch đơn giản nhưng rõ ràng sẽ giúp cả đội cùng thực hiện, không phụ thuộc vào một cá nhân.

Bạn có thể chia lịch kiểm tra theo ba mức:

Theo ca làm việc:

• Nhìn nhanh áp kế kiểm tra ở cụm khí, xem áp có ổn định không.
• Quan sát kính dầu, xem mức dầu tuần hoàn có đủ.
  

Theo tuần:

• Vệ sinh bề mặt cụm lọc thô, lọc tinh, lau sạch bụi và dầu bám ngoài.
• Kiểm tra rò rỉ nhẹ ở đường ống khí, đường dẫn dầu.
  

Theo số giờ máy (ví dụ 250–500 giờ):

• Mở kiểm tra lõi lọc dầu khí, lọc tinh, thay nếu cần.
• Thay dầu tuần hoàn theo khuyến cáo, đặc biệt khi làm việc trong môi trường bụi, ẩm.

Đồng thời, bạn nên hình thành thói quen ghi chép lại: mỗi lần thay lọc, thay dầu, chỉnh van khí hồi, bạn chỉ cần ghi vào sổ hoặc file đơn giản. Sau một thời gian, bạn sẽ thấy được:

• Lọc thô, lọc tinh thường bẩn sau bao nhiêu giờ máy.
• Loại dầu nào phù hợp với điều kiện làm việc của đội mình.
• Vị trí nào trên đường dẫn dầu hay bị rò rỉ, cần gia cố thêm.

Những dữ liệu nhỏ này cực kỳ hữu ích khi bạn muốn tối ưu chi phí vận hành, đồng thời là “bằng chứng” thuyết phục khi làm việc với đơn vị cung cấp máy khoan đá XCMG về lịch bảo hành, bảo dưỡng.

Kết luận

Tóm lại, Kiểm tra định kỳ hệ thống lọc khí và đường dẫn dầu của máy khoan đá không phải việc quá phức tạp, nhưng lại quyết định trực tiếp tới độ khỏe, độ bền của máy khoan đá XCMG. Khi bạn nắm rõ vai trò của lọc dầu khí, lọc thô, lọc tinh, biết cách đọc áp kế kiểm tra, hiểu hoạt động của van khí hồi và chăm sóc tốt dầu tuần hoàn, bạn sẽ hạn chế tối đa sự cố hụt lực, nóng máy, dừng thi công giữa chừng.

Xem thêm:

• Kinh nghiệm bảo dưỡng máy khoan đá XCMG trong điều kiện mỏ đá khắc nghiệt
• Cách xử lý sự cố máy khoan đá XCMG hiệu quả ngay tại công trường