Cách nhận biết và xử lý sự cố khi khoan đá gặp vật cứng hoặc lệch hướng

Cách nhận biết và xử lý sự cố khi khoan đá gặp vật cứng hoặc lệch hướng là kiến thức nền tảng mà bất kỳ kỹ sư hay thợ vận hành máy khoan đá XCMG nào cũng cần nắm vững. Trong môi trường khai thác, việc máy khoan đột ngột gặp phải lớp đá cứng hay hiện tượng khoan chệch hướng là những thách thức không thể tránh khỏi. 

Những sự cố này không chỉ làm giảm đáng kể hiệu suất công việc mà còn tiềm ẩn nguy cơ hư hỏng nghiêm trọng thiết bị, đặc biệt là mũi khoan mòn nhanh chóng và ảnh hưởng đến tuổi thọ của hệ thống giảm chấn. Bài viết này mayxucxcmg.com sẽ cung cấp một hướng dẫn chi tiết, từ việc nhận diện sớm các dấu hiệu bất thường như áp lực đột ngột đến quy trình xử lý chuẩn mực, giúp bạn duy trì hiệu suất và an toàn tối đa cho máy khoan XCMG của mình.

Sự cố khoan lệch hướng và gặp lớp đá cứng là gì?

Sự cố khoan chệch hướng xảy ra khi trục lỗ khoan không còn song song với trục thiết kế ban đầu, khiến đường khoan bị nghiêng hoặc cong. Đây là một vấn đề nghiêm trọng, gây ảnh hưởng trực tiếp đến chất lượng và tính ổn định của công trình.

Việc máy khoan đá gặp vật cứng hay lớp đá có độ cứng cao đột ngột là tình huống thường gặp. Khi đó, tốc độ khoan giảm mạnh, máy phải chịu áp lực đột ngột lớn, dẫn đến quá tải và làm tăng nguy cơ hỏng hóc các bộ phận chịu lực.

Dấu hiệu nhận biết sự cố khi khoan đá 

Việc nhận diện sớm là chìa khóa để xử lý hiệu quả. Cách nhận biết và xử lý sự cố khi khoan đá gặp vật cứng hoặc lệch hướng bắt đầu bằng việc quan sát và cảm nhận các thay đổi trong quá trình vận hành.

• Giảm tốc độ và hiệu suất khoan: Khi đá quá cứng hoặc mũi khoan mòn, tốc độ giảm mạnh, tiếng máy nặng hơn và áp lực đột ngột tăng cao.
• Cần khoan rung lắc, lực phản hồi bất thường: máy dễ khoan chệch hướng khi cần khoan rung mạnh và lực phản hồi không ổn định. Người vận hành nên dừng máy, kiểm tra mũi khoan và đánh giá lại hệ thống giảm chấn.
• Nhiệt độ và áp suất thủy lực tăng cao: khi xuyên qua đá cứng, máy hoạt động quá tải khiến dầu nóng nhanh và áp suất tăng đột ngột. Đây là tín hiệu sớm cảnh báo khả năng khoan chệch hướng hoặc gặp vật cản lớn.
• Mảnh vụn khoan thay đổi khác thường: Mảnh vụn nhỏ, mịn cho thấy gặp đá cứng; mảnh vụn không đồng đều hoặc rất ít có thể do lệch hướng hoặc mũi khoan mòn. 

Nguyên nhân phổ biến dẫn đến sự cố khi khoan đá

Để biết cách nhận biết và xử lý sự cố khi khoan đá gặp vật cứng hoặc lệch hướng, ta phải hiểu rõ căn nguyên của chúng.

• Thay đổi địa chất và cấu trúc đá: Khi từ đá mềm chuyển sang đá cứng, máy chịu áp lực đột ngột, làm tăng rủi ro khoan lệch. Đây là nguyên nhân quan trọng trong khi khoan đá gặp vật cứng hoặc lệch hướng mà người vận hành cần lưu ý.
• Mũi khoan mòn hoặc hư hỏng: Mũi khoan mòn khiến lực phân bổ không đều, dễ gây khoan chệch hướng và tạo lực phản hồi bất thường. Khi có dấu hiệu rung, cần dừng máy để kiểm tra mũi khoan và đánh giá an toàn.
• Thiết lập áp lực đẩy sai: Áp lực quá lớn dễ làm cong cần, áp lực thấp khiến máy giảm hiệu suất và mũi khoan mòn nhanh. Việc điều chỉnh sai gây nhiều sự cố trong quá trình khoan, đặc biệt khi gặp địa chất phức tạp.

• Vận hành chưa chuẩn kỹ thuật: Không giữ thẳng trục hay thay đổi tốc độ nhanh sẽ làm tăng nguy cơ khoan chệch hướng. Người vận hành cần làm chủ kỹ thuật và theo dõi hệ thống giảm chấn để hạn chế sai sót.

Quy trình xử lý khi gặp sự cố khi khoan đá gặp vật cứng hoặc lệch hướng

Khi đã nhận diện được dấu hiệu, việc triển khai cách nhận biết và xử lý sự cố khi khoan đá gặp vật cứng hoặc lệch hướng cần theo một quy trình chuẩn để đảm bảo an toàn và hiệu quả.

Bước 1: Dừng thiết bị và thực hiện kiểm tra mũi khoan

Ngay khi ghi nhận dấu hiệu bất thường trong cách nhận biết và xử lý sự cố khi khoan đá gặp vật cứng hoặc lệch hướng, dừng hoạt động khoan ngay lập tức. Rút cần khoan theo tốc độ thấp và tiến hành kiểm tra mũi khoan để xác định tình trạng mũi khoan mòn, sứt mẻ hoặc kẹt dị vật.

Bước 2: Điều chỉnh thông số vận hành theo điều kiện địa chất

Khi xác định lớp đá cứng, giảm tốc độ quay và giảm áp lực đẩy nhằm hạn chế lực phản hồi và bảo vệ trục khoan. Việc điều chỉnh cần thực hiện tuần tự để tránh phát sinh áp lực đột ngột gây ảnh hưởng đến hệ thống truyền động.

Bước 3: Xử lý sai lệch hướng khoan (khoan chệch hướng)

Trường hợp phát sinh khoan chệch hướng, thực hiện quy trình như sau:

• Giảm áp lực đẩy về mức thấp nhất hoặc bằng 0.
• Thực hiện thao tác hiệu chỉnh hướng, xoay trục ở tốc độ thấp để đưa mũi khoan trở lại trục chuẩn.
• Khoan dẫn hướng bằng áp lực thấp trong đoạn ngắn nhằm tái thiết lập đường khoan ổn định.

Bước 4: Thay thế và kiểm tra hệ thống sau sự cố

Nếu phát hiện mũi khoan hư hỏng hoặc mũi khoan mòn vượt giới hạn cho phép, tiến hành thay thế ngay. Kiểm tra toàn diện hệ thống giảm chấn, khớp nối và các cụm liên kết để đảm bảo không có hư hỏng thứ cấp do áp lực đột ngột hoặc lực phản hồi trong quá trình vận hành.

Xem thêm: 

• Quy trình đảm bảo an toàn lao động khi vận hành máy khoan đá XCMG tại công trường
• Ứng dụng máy khoan đá XCMG trong khai thác mỏ và thi công công trình ngầm
• Hướng dẫn bảo dưỡng máy khoan đá XCMG theo đúng tiêu chuẩn kỹ thuật

Các biện pháp phòng ngừa sự cố khi khoan đá gặp vật cứng hoặc lệch hướng

Cách nhận biết và xử lý sự cố khi khoan đá gặp vật cứng hoặc lệch hướng không chỉ là khắc phục mà còn là phòng ngừa. Việc áp dụng các biện pháp dưới đây sẽ giúp kéo dài tuổi thọ thiết bị XCMG.

Lập bản đồ địa chất chi tiết

Trước khi bắt đầu dự án, việc đầu tư vào việc lập bản đồ địa chất chi tiết là vô cùng quan trọng. Điều này giúp dự đoán các khu vực có lớp đá cứng hoặc thay đổi cấu trúc, cho phép người vận hành điều chỉnh tham số khoan trước khi gặp phải áp lực đột ngột.

Kiểm tra mũi khoan và cần khoan định kỳ

Thường xuyên kiểm tra mũi khoan và cần khoan là biện pháp phòng ngừa hiệu quả nhất. Mũi khoan luôn phải được duy trì ở trạng thái tối ưu để đảm bảo khả năng xuyên phá đồng đều và giảm thiểu nguy cơ khoan chệch hướng.

• Kiểm tra độ mòn của carbide.
• Đảm bảo các kênh thoát phoi không bị tắc.
• Kiểm tra độ thẳng và vết nứt trên cần khoan.

Sử dụng hệ thống giảm chấn tiên tiến của XCMG

Máy khoan đá XCMG được trang bị hệ thống giảm chấn hiện đại, giúp hấp thụ lực phản hồi và các rung động bất thường. Việc bảo trì tốt hệ thống này, bao gồm cả các bộ phận đệm và lò xo, là thiết yếu để giảm thiểu tác động tiêu cực khi gặp lớp đá cứng.

Nâng cao kỹ năng vận hành

Đào tạo chuyên sâu cho đội ngũ vận hành là yếu tố quyết định. Người vận hành thành thạo sẽ biết cách nhận biết và xử lý sự cố khi khoan đá gặp vật cứng hoặc lệch hướng ngay từ khi các dấu hiệu đầu tiên xuất hiện, từ đó hạn chế tối đa thiệt hại.

Kết luận

Việc nắm rõ cách nhận biết và xử lý sự cố khi khoan đá gặp vật cứng hoặc lệch hướng là yêu cầu bắt buộc để tối ưu hóa hiệu suất và bảo vệ tài sản đầu tư là máy khoan đá XCMG của bạn. Bằng cách thực hiện đúng quy trình nhận diện dấu hiệu, phân tích nguyên nhân, và áp dụng các biện pháp xử lý, phòng ngừa đã đề cập, bạn sẽ giảm thiểu được nguy cơ hư hỏng do khoan chệch hướng hay mũi khoan mòn quá mức. 

Hãy luôn ưu tiên việc kiểm tra mũi khoan định kỳ và vận hành máy theo đúng hướng dẫn kỹ thuật để đảm bảo an toàn tuyệt đối và hiệu quả công việc cao nhất trong mọi điều kiện địa chất.