Hướng dẫn vận hành máy xúc lật XCMG an toàn và đạt hiệu quả

Hướng dẫn vận hành máy xúc lật XCMG là kiến thức cốt lõi mà mọi thợ lái cần nắm vững để đảm bảo an toàn tuyệt đối và tối ưu hóa năng suất công việc. Bài viết này sẽ đi sâu vào từng bước trong chu trình làm việc, từ khâu chuẩn bị, thao tác xúc cho đến kỹ thuật đổ tải thực tế. Việc hiểu rõ về tải trọng gầu và các thông số kỹ thuật như góc nghiêng đổ sẽ giúp bạn khai thác trọn vẹn sức mạnh của máy XCMG, qua đó nâng cao hiệu quả và kéo dài tuổi thọ thiết bị.

Hướng dẫn vận hành máy xúc lật XCMG trước khi bắt đầu làm việc

Trước khi khởi động, việc chuẩn bị kỹ lưỡng là bước đầu tiên và quan trọng nhất để đảm bảo một ca làm việc diễn ra suôn sẻ. Quá trình kiểm tra này giúp phát hiện sớm các sự cố tiềm ẩn, từ đó ngăn ngừa tai nạn và hỏng hóc máy móc.

Bước 1: Kiểm tra tổng quan máy và hệ thống an toàn

Thực hiện kiểm tra vòng quanh máy là bắt buộc. Bạn cần kiểm tra mức dầu động cơ, dầu thủy lực, nước làm mát và nhiên liệu. Đồng thời, hãy đảm bảo tất cả các hệ thống an toàn như đèn báo, còi, và phanh đều hoạt động tốt.

Kiểm tra trực quan các bộ phận như lốp, gầu xúc, xi lanh thủy lực và các điểm kết nối có bị rò rỉ hay hư hỏng không. Hệ thống an toàn phải luôn được ưu tiên, vì nó ảnh hưởng trực tiếp đến người vận hành và môi trường xung quanh.

Bước 2: Đánh giá tải trọng gầu và điều kiện mặt bằng

Hiểu rõ tải trọng gầu định mức của máy xúc lật XCMG đang sử dụng là điều then chốt để tránh quá tải. Đồng thời, đánh giá điều kiện mặt bằng làm việc, bao gồm độ dốc, độ cứng của nền đất và sự có mặt của chướng ngại vật.

Mặt bằng không bằng phẳng hoặc trơn trượt đòi hỏi người lái phải điều chỉnh tốc độ và cách thao tác xúc cho phù hợp. Điều này không chỉ bảo vệ máy mà còn đảm bảo tính ổn định cao nhất trong quá trình di chuyển có tải.

Bước 3: Thiết lập vị trí ghế lái và điều khiển cần nâng

Ghế lái phải được điều chỉnh sao cho tư thế ngồi thoải mái và tầm nhìn bao quát nhất. Cần số và các bộ phận điều khiển cần nâng phải nằm trong tầm tay dễ dàng thao tác.

Việc thiết lập chuẩn xác vị trí ghế lái và gương chiếu hậu giúp giảm thiểu mệt mỏi trong ca làm việc dài. Từ đó, người vận hành có thể tập trung hoàn toàn vào công việc và đưa ra các quyết định nhanh chóng, chính xác.

Bước 4: Khởi động máy và kiểm tra chu trình làm việc cơ bản

Sau khi hoàn tất kiểm tra, tiến hành khởi động máy. Để máy chạy không tải vài phút để dầu bôi trơn và dầu thủy lực đạt đến nhiệt độ hoạt động lý tưởng.

Kiểm tra nhanh các chức năng cơ bản của gầu và điều khiển cần nâng bằng cách thực hiện một chu trình làm việc xúc nâng cơ bản không tải. Đảm bảo không có tiếng động lạ, đèn báo lỗi, hay hiện tượng giật cục nào trong quá trình thao tác.

Thao tác điều khiển cần nâng máy xúc lật XCMG

Kỹ năng xúc vật liệu quyết định trực tiếp đến năng suất và tuổi thọ của máy. Việc thực hiện đúng kỹ thuật sẽ tối ưu hóa việc lấy tải trong một lần xúc.

Kỹ thuật lấy tải tối ưu theo tải trọng gầu

Để đạt hiệu suất cao, hãy sử dụng kỹ thuật “xúc nhẹ nhàng và đẩy chậm”. Khi gầu tiếp xúc với vật liệu, giữ cho gầu ở góc nghiêng phù hợp và đẩy máy vào từ từ, tránh tạo lực xung kích quá lớn.

Mục tiêu là lấp đầy gầu đến đúng tải trọng gầu định mức mà không làm đổ vật liệu ra ngoài. Đối với vật liệu cứng hoặc nặng, nên xúc thành từng lớp mỏng thay vì cố gắng xúc một lượng lớn trong một lần.

Điều khiển cần nâng và cần nghiêng trong thao tác xúc

Trong suốt quá trình thao tác xúc, việc điều khiển cần nâng và cần nghiêng cần phải phối hợp nhịp nhàng. Khi gầu đã vào vật liệu, đồng thời nâng nhẹ cần và nghiêng gầu lên để “khóa” vật liệu bên trong.

Sự kết hợp này giúp giảm thiểu sự mất mát vật liệu khi rút gầu ra khỏi đống xúc và khi di chuyển. Kỹ thuật này cũng giúp giảm tải cho hệ thống thủy lực và động cơ của máy xúc lật XCMG.

Giữ ổn định máy khi vào đống vật liệu

Để đảm bảo an toàn và hiệu suất, luôn tiếp cận đống vật liệu một cách vuông góc và từ tốn. Giữ tốc độ ổn định và tránh vào đống vật liệu quá nhanh hoặc đột ngột.

Khi máy xúc lật XCMG đang vào đống vật liệu, nếu cảm thấy gầu bị kẹt, không nên tăng ga đột ngột. Thay vào đó, hãy rút gầu ra một chút, điều chỉnh góc nghiêng, rồi mới tiếp tục xúc một cách dứt khoát.

Điều chỉnh góc nghiêng đổ cho từng loại vật liệu

Các loại vật liệu khác nhau (cát, đá dăm, than, đất sét) sẽ yêu cầu góc nghiêng đổ gầu khác nhau khi xúc. Vật liệu có độ kết dính cao như đất sét cần góc nghiêng đổ gầu lớn hơn để đảm bảo vật liệu được xúc đầy.

Ngược lại, với vật liệu rời và nhẹ như cát, cần nghiêng gầu vừa đủ để ngăn vật liệu tràn ra. Việc điều chỉnh linh hoạt này là một phần quan trọng của thao tác xúc hiệu quả.

Kỹ thuật di chuyển và đổ tải hiệu quả thực tế

Sau khi xúc tải thành công, kỹ năng di chuyển và đổ tải quyết định tốc độ hoàn thành chu trình làm việc và hiệu suất tổng thể.

Giữ vòng tua và tốc độ phù hợp theo địa hình

Khi di chuyển có tải, giữ cần nâng ở vị trí thấp nhất có thể (tư thế di chuyển) để giữ trọng tâm máy ổn định. Tốc độ di chuyển phải phù hợp với địa hình và tải trọng gầu đang mang.

Trên địa hình không bằng phẳng, duy trì vòng tua máy ổn định và tốc độ vừa phải. Việc tăng tốc hoặc phanh gấp có thể gây mất kiểm soát và làm đổ vật liệu.

Kỹ thuật đổ tải an toàn với góc nghiêng đổ chuẩn

Khi tiến hành kỹ thuật đổ tải, giảm tốc độ và tiếp cận vị trí đổ một cách chính xác. Nâng gầu lên độ cao cần thiết, sau đó nghiêng gầu từ từ.

Sử dụng góc nghiêng đổ tối ưu sẽ giúp vật liệu trượt ra khỏi gầu nhanh chóng và sạch sẽ, tránh việc phải lắc hay đập gầu nhiều lần. Việc này không chỉ an toàn hơn mà còn rút ngắn chu trình làm việc tổng thể.

Tối ưu chu trình làm việc để rút ngắn thời gian xúc đổ

Chu trình làm việc hiệu quả được tính từ lúc vào xúc đến lúc rút gầu ra khỏi xe tải hoặc vị trí đổ và quay về. Người lái cần lên kế hoạch lộ trình di chuyển tối ưu nhất.

Tuyệt đối tránh các hành động thừa thãi như di chuyển tiến lùi không cần thiết hoặc nâng hạ gầu quá nhiều lần. Một hướng dẫn vận hành máy xúc lật XCMG chuẩn mực luôn nhấn mạnh việc đi theo đường thẳng nhất và ít khúc cua nhất.

Phối hợp sang số và điều chỉnh ga theo tải

Việc phối hợp sang số và điều chỉnh ga phải linh hoạt dựa trên tải trọng gầu. Khi máy bắt đầu chuyển động, tăng ga một cách từ từ và chuyển sang số cao hơn khi máy đã đạt tốc độ ổn định.

Khi vào dốc hoặc gặp chướng ngại vật, hãy kịp thời về số thấp và tăng vòng tua máy một cách nhẹ nhàng. Sự phối hợp nhịp nhàng này bảo vệ hộp số và động cơ, đảm bảo máy xúc lật XCMG luôn hoạt động ở trạng thái tốt nhất.

Xem thêm:

• Kỹ thuật lái máy xúc lật XCMG tại công trường hẹp
• Cách vận hành máy xúc lật XCMG tiết kiệm nhiên liệu
• Kiểm tra hệ thống truyền động máy xúc lật XCMG

Lưu ý vận hành để đảm bảo an toàn và tăng độ bền máy

An toàn và độ bền máy là hai yếu tố song hành, đòi hỏi người vận hành phải có kiến thức chuyên môn vững vàng.

Phòng tránh lật máy khi leo dốc hoặc quay đầu

Nguy cơ lật máy tăng cao khi leo dốc hoặc thực hiện quay đầu đột ngột, đặc biệt khi gầu đang có tải trọng gầu. Luôn giữ gầu ở vị trí thấp khi di chuyển trên dốc.

Khi quay đầu, hãy giảm tốc độ tối đa và giữ tay lái ổn định. Tuyệt đối không được quay đầu trên dốc nghiêng quá mức cho phép được quy định trong hướng dẫn vận hành máy xúc lật XCMG của nhà sản xuất.

Kiểm soát nhiệt độ và tải trọng trong ca làm việc dài

Theo dõi liên tục các đồng hồ đo nhiệt độ động cơ, nhiệt độ dầu hộp số và dầu thủy lực. Khi máy hoạt động trong thời gian dài hoặc dưới điều kiện tải nặng liên tục, nhiệt độ có thể tăng cao.

Nếu phát hiện bất thường, hãy giảm tải và để máy chạy không tải một thời gian. Việc kiểm soát tải trọng, tránh vượt quá tải trọng gầu cho phép, là cách tốt nhất để bảo vệ các bộ phận truyền động.

Sai lầm phổ biến khi thao tác xúc và cách tránh

Một sai lầm phổ biến trong thao tác xúc là sử dụng cần nghiêng để đẩy máy, gây áp lực không cần thiết lên xi lanh. Thay vào đó, hãy dùng lực đẩy của máy. Một sai lầm khác là không sử dụng đúng góc nghiêng đổ khi xúc, dẫn đến mất tải.

Việc tránh tăng ga đột ngột và phanh gấp cũng giúp giảm mài mòn má phanh và lốp. Tuân thủ nghiêm ngặt hướng dẫn vận hành máy xúc lật XCMG sẽ khắc phục được hầu hết các sai lầm này.

Kết thúc ca vận hành và kiểm tra sau làm việc

Khi kết thúc ca làm việc, đỗ máy ở khu vực bằng phẳng, hạ gầu xuống đất hoàn toàn. Tắt động cơ sau khi để máy chạy không tải vài phút để làm mát hệ thống turbo.

Thực hiện kiểm tra sau làm việc để ghi nhận lại bất kỳ hư hỏng, rò rỉ hay hiện tượng bất thường nào. Việc này đảm bảo máy sẵn sàng cho ca làm việc tiếp theo và là bước cuối cùng của chu trình làm việc an toàn.

Kết luận 

Hướng dẫn vận hành máy xúc lật XCMG an toàn và đạt hiệu suất cao không chỉ là việc làm theo sách vở, mà còn là sự kết hợp giữa kiến thức chuyên môn, kinh nghiệm thực tế, và sự cẩn trọng. Bằng cách tuân thủ nghiêm ngặt các quy tắc chuẩn bị, thao tác xúc chính xác và kỹ thuật đổ tải tối ưu, bạn sẽ khai thác tối đa tiềm năng của máy, đảm bảo an toàn lao động và kéo dài tuổi thọ thiết bị.