Hướng dẫn kiểm tra an toàn trước khi vận hành xe trộn bê tông XCMG

Hướng dẫn kiểm tra an toàn trước khi vận hành xe trộn bê tông XCMG là bước quan trọng giúp đảm bảo an toàn lao động và hiệu quả thi công tại công trường. Việc kiểm tra kỹ lưỡng các bộ phận như hệ thống phanh, lốp xe, thùng trộn và dầu nhớt giúp hạn chế tối đa sự cố phát sinh. Đồng thời, thao tác này còn giúp người vận hành phát hiện sớm các dấu hiệu bất thường để xử lý kịp thời. Thực hiện đúng quy trình kiểm tra an toàn sẽ góp phần kéo dài tuổi thọ xe và đảm bảo tiến độ công trình. Hướng dẫn chi tiết dưới đây từ Máy xúc XCMG giúp người mới làm chủ thiết bị, đảm bảo an toàn và hiệu suất tối đa.

Tầm quan trọng của việc kiểm tra an toàn trước khi vận hành

Việc kiểm tra hàng ngày (Daily Checklist) đóng vai trò quyết định đối với hiệu suất và an toàn:

1. An toàn Lao động: Ngăn ngừa tai nạn do sự cố phanh, lốp hoặc hệ thống lái khi xe tải nặng di chuyển trên địa hình công trường phức tạp.
2. Chất lượng Bê tông: Đảm bảo hệ thống thủy lực hoạt động ổn định, giữ cho bồn trộn quay đều, tránh ảnh hưởng đến chất lượng vật liệu và tiến độ thi công.
3. Bảo trì Dự phòng: Thường xuyên kiểm tra dầu, áp lực dầu và nhiệt độ động cơ giúp phát hiện sớm hư hỏng, kéo dài tuổi thọ các bộ phận chuyên dụng (bơm, motor thủy lực).

Quy trình 3 giai đoạn Kiểm tra an toàn trước khi vận hành xe trộn bê tông XCMG

Quy trình Kiểm tra an toàn trước khi vận hành xe trộn bê tông XCMG được tổ chức thành ba giai đoạn logic: Kiểm tra bên ngoài (Tĩnh), kiểm tra cabin và kiểm tra vận hành cơ bản (Động). Sự phân chia này giúp người vận hành mới không bỏ sót bất kỳ chi tiết quan trọng nào liên quan đến hệ thống thủy lực, phanh và các chỉ số như áp lực dầu.

Kiểm tra Tĩnh (Vòng ngoài và Cabin)

Giai đoạn này bao gồm tất cả các kiểm tra được thực hiện khi động cơ chưa khởi động hoặc chỉ bật khóa điện, tập trung vào các hệ thống an toàn và kiểm tra chất lỏng.

1. Kiểm tra Vòng ngoài (Walk-Around Check)
   • Kiểm tra Lốp và Hệ thống Treo: Quan sát lốp xem có bị nứt, rách, phồng bất thường hay có dị vật găm vào không. Đảm bảo áp suất lốp đúng tiêu chuẩn. Kiểm tra tất cả bu lông bánh xe. Kiểm tra lá nhíp, lò xo, bộ giảm chấn. Đảm bảo không bị gãy, biến dạng hoặc rò rỉ dầu.
   • Kiểm tra Chất lỏng và Rò rỉ (Key Fluid Check): Kiểm tra dầu động cơ. Mức dầu thủy lực phải nằm giữa hai vạch Min/Max. Kiểm tra mức dầu trong bình chứa thủy lực. Đảm bảo đủ nước làm mát để tránh nhiệt độ động cơ tăng cao. Quan sát dưới gầm xe, xung quanh động cơ và bồn trộn. Bất kỳ vết rò rỉ dầu nào (động cơ, thủy lực, hộp số) đều cần xử lý ngay lập tức.
   • Kiểm tra Bồn trộn và Phụ kiện: Kiểm tra độ sạch của bồn. Đảm bảo không có bê tông khô bám cứng. Kiểm tra cửa xả và máng dẫn. Kiểm tra mức nước trong bình chứa nước rửa.
2. Kiểm tra Cabin và Hệ thống An toàn
   • Kiểm tra Hệ thống Phanh và Lái: Kiểm tra hành trình bàn đạp phanh chân và độ giữ của phanh tay. Lắc nhẹ vô lăng để kiểm tra độ rơ.
   • Kiểm tra Đèn Cảnh báo: Bật khóa điện, quan sát các đèn cảnh báo áp lực dầu, nhiệt độ động cơ và ắc quy. Chúng phải sáng rồi tắt sau khi khởi động.
   • Kiểm tra Hệ thống điện điều khiển và Chiếu sáng: Bật/tắt tất cả các loại đèn (pha, cốt, xi nhan, phanh, lùi). Đảm bảo còi hoạt động rõ ràng. Kiểm tra các công tắc trong cabin và các nút điều khiển tốc độ quay của bồn trộn.

Kiểm tra Động (Sau khi khởi động) và Chức năng

Giai đoạn này tập trung vào việc xác nhận các hệ thống chính hoạt động ổn định sau khi động cơ đã khởi động và kiểm tra chức năng cốt lõi của xe.

1. Kiểm tra Động cơ và các Chỉ số Quan trọng
   • Kiểm tra Động cơ và Nhiệt độ: Lắng nghe tiếng động cơ. Âm thanh phải đều, không có tiếng gõ hoặc tiếng rít. Theo dõi đồng hồ đo nhiệt độ động cơ. Đảm bảo động cơ đạt nhiệt độ làm việc ổn định và không tăng đột ngột. Quan sát màu sắc khí xả (không được có màu đen hoặc xanh đậm).
   • Kiểm tra các Chỉ số Chuyên môn (Cabin Gauges): Đảm bảo áp lực dầu động cơ hiển thị ổn định (thường từ 2-5 Bar). Kiểm tra đồng hồ đo nhiệt độ dầu thủy lực. Nhiệt độ dầu không được quá cao (trên 90°C) để bảo vệ hệ thống thủy lực.
2. Kiểm tra Chức năng Bồn trộn và Hệ thống thủy lực
   • Vận hành Bồn: Bật chế độ quay bồn trộn theo cả hai chiều (trộn/xả). Bồn phải quay ổn định, không rung lắc mạnh.
   • Điều khiển Tốc độ: Kiểm tra các cần/tay ga điều chỉnh tốc độ quay (cả trong cabin và phía sau xe). Tốc độ quay phải thay đổi mượt mà.

Hướng dẫn chuyên sâu kiểm tra các Hệ thống Kỹ thuật

Để tối ưu hóa hiệu suất và tuổi thọ, người vận hành phải thực hiện Kiểm tra an toàn trước khi vận hành xe trộn bê tông một cách chuyên sâu, tập trung vào các chỉ số kỹ thuật. Điều này bao gồm kiểm tra dầu động cơ, mức dầu thủy lực, và đảm bảo áp lực dầu cũng như nhiệt độ động cơ nằm trong giới hạn cho phép.

Kiểm tra Hệ thống Dầu và Thủy lực

Giai đoạn này đòi hỏi sự quan sát kỹ lưỡng về chất lượng và áp suất chất lỏng.

1. Kiểm tra dầu (Động cơ, Thủy lực, Hộp số)
   • Dầu Động cơ: Kiểm tra màu sắc và độ nhớt. Dầu quá đen, có cặn kim loại nhỏ cần được thay ngay.
   • Dầu Hộp số: Dầu hộp số phải sạch, không có mùi khét. Mùi khét là dấu hiệu hộp số quá nhiệt.
   • Lọc Dầu: Kiểm tra và thay thế lọc dầu động cơ và lọc dầu hệ thống thủy lực định kỳ.
2. Kiểm tra Hệ thống thủy lực
   • Mức dầu thủy lực: Luôn duy trì mức dầu thủy lực chính xác. Thiếu dầu gây hiện tượng xâm thực (cavitation) làm hỏng bơm.
   • Áp lực dầu thủy lực: Kiểm tra áp suất bơm chính khi tải nặng. Áp suất sụt giảm bất thường cần được chẩn đoán ngay (lỗi bơm, van điều khiển).
   • Ống dẫn: Kiểm tra kỹ lưỡng tất cả ống dẫn, khớp nối. Rò rỉ dầu thủy lực có thể gây mất kiểm soát tốc độ bồn trộn.

Kiểm tra Hệ thống Phanh, Điện và Nhiệt

Các kiểm tra này liên quan trực tiếp đến khả năng kiểm soát và tuổi thọ linh kiện của xe.

1. Kiểm tra Phanh, Áp lực dầu và Nhiệt độ động cơ
   • Hệ thống Phanh: Kiểm tra độ mòn của má phanh. Đối với xe hơi/khí nén, kiểm tra van xả khí và áp suất bình hơi phải đủ.
   • Áp lực dầu (Lái trợ lực/Động cơ): Nếu áp lực dầu trợ lực lái thấp, việc điều khiển xe trở nên nặng nề, cực kỳ nguy hiểm khi xe vào cua hoặc di chuyển tốc độ cao.
   • Nhiệt độ động cơ: Luôn theo dõi đồng hồ. Nếu nhiệt độ động cơ vượt quá giới hạn (thường trên 95°C), cần dừng xe ngay lập tức, tắt máy, và chẩn đoán nguyên nhân (thiếu nước, hỏng bơm, kẹt van hằng nhiệt).
2. Kiểm tra Điện điều khiển
   • Nguồn Điện: Kiểm tra ắc quy và cọc bình (chống oxy hóa). Điện áp sạc phải ổn định (13.5V – 14.5V).
   • Cảm biến: Đảm bảo các cảm biến áp suất, tốc độ bồn trộn hoạt động tốt. Lỗi cảm biến ảnh hưởng trực tiếp đến quá trình xả/trộn.
   • Bảng Điều khiển Sau xe: Kiểm tra các nút bấm điều khiển bồn trộn phía sau xe. Đảm bảo phản hồi nhanh, không bị chập chờn khi thao tác.

Xử lý Sự cố Cơ bản và Biện pháp Khắc phục

Quy tắc Vận hành An toàn Bổ sung

Việc Kiểm tra an toàn trước khi vận hành xe trộn bê tông phải đi kèm với kỷ luật vận hành:

1. Thắt dây an toàn và kiểm tra gương chiếu hậu.
2. Kiểm soát Tốc độ và Trọng tâm: Do trọng tâm cao, đặc biệt khi tải đầy bê tông, giảm tốc độ khi vào cua, tránh phanh gấp.
3. Giữ khoảng cách: Xe có nhiều điểm mù. Luôn giữ khoảng cách an toàn với người và phương tiện khác.
4. Vệ sinh Bồn: Luôn vệ sinh bồn trộn ngay sau khi xả bê tông. Việc vệ sinh kém sẽ tích tụ vữa khô, làm giảm dung tích và ảnh hưởng nghiêm trọng đến sự cân bằng của xe. Kiểm tra an toàn trước khi vận hành xe trộn bê tông luôn bao gồm kiểm tra vệ sinh bồn.

Kết luận

Thực hiện thành thạo và nghiêm ngặt quy trình Kiểm tra an toàn trước khi vận hành xe trộn bê tông là yêu cầu tối thiểu đối với mọi người lái, đặc biệt khi vận hành các dòng xe XCMG phức tạp. Thông qua việc thường xuyên kiểm tra dầu, đảm bảo hệ thống thủy lực hoạt động chính xác, theo dõi áp lực dầu và nhiệt độ động cơ, người vận hành sẽ đảm bảo an toàn tuyệt đối, tối ưu hóa hiệu suất và kéo dài tuổi thọ của thiết bị.

Sự an toàn và hiệu quả của công trình luôn nằm trong tầm kiểm soát của bạn trước mỗi chuyến đi.

Xem thêm:

• Cách điều chỉnh tốc độ quay thùng xe trộn phù hợp từng loại bê tông
• Quy trình dừng khẩn cấp và xử lý sự cố khi đang trộn bê tông
• Bảo dưỡng xe trộn bê tông XCMG định kỳ